महाराष्ट्र शासनाच्या शिक्षण विभागाने सन २०२६-२७ या आगामी शैक्षणिक वर्षासाठी आरटीई २५% प्रवेश प्रक्रियेची (RTE Admission 2026) घोषणा केली आहे. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि वंचित घटकातील मुलांसाठी नामांकित खाजगी शाळांमध्ये मोफत शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देणाऱ्या या प्रक्रियेची पहिली पायरी आता सुरू झाली आहे. या लेखामध्ये आपण शाळा नोंदणी, महत्त्वाच्या तारखा आणि सध्याची रिक्त जागांची स्थिती याबद्दल सविस्तर माहिती घेणार आहोत.
शाळा नोंदणी आणि पडताळणी प्रक्रियेला सुरुवात
शिक्षण हक्क कायद्यांतर्गत (RTE) २५ टक्के राखीव जागांवर प्रवेशासाठी, राज्यभरातील विनाअनुदानित आणि स्वयंअर्थसहाय्यित शाळांची नोंदणी (School Registration) प्रक्रिया ०९ जानेवारी २०२६ पासून सुरू करण्यात आली आहे. यासोबतच शाळांच्या पडताळणीसाठी (School Verification) स्वतंत्र लिंक देखील कार्यान्वित करण्यात आली आहे.
शाळांनी आपली माहिती अद्ययावत करण्यासाठी आणि पडताळणी पूर्ण करण्यासाठी शिक्षण विभागाने १९ जानेवारी २०२६ पर्यंतची मुदत दिली आहे. त्यामुळे संबंधित शाळांनी दिलेल्या विहित मुदतीत ही कार्यवाही पूर्ण करणे बंधनकारक आहे.
शाळा पडताळणी दरम्यान घ्यायची काळजी
शाळा नोंदणीनंतरचा ‘व्हेरिफिकेशन’ हा टप्पा अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचा मानला जातो. शिक्षण संचालनालयाने सर्व जिल्हा शिक्षण विभागांना आणि शाळांना काही कडक सूचना दिल्या आहेत, जेणेकरून पालकांची आणि विद्यार्थ्यांची नंतर गैरसोय होणार नाही. (RTE Admission 2026) प्रक्रियेदरम्यान खालील बाबींची विशेष खबरदारी घेणे आवश्यक आहे:
१. अपात्र शाळा वगळणे: ज्या शाळा कायमस्वरूपी बंद करण्यात आल्या आहेत, ज्यांना अल्पसंख्याक (Minority) दर्जा प्राप्त झाला आहे, किंवा ज्या शाळा अनधिकृत घोषित केल्या आहेत, अशा शाळांचा समावेश आरटीई प्रक्रियेत होऊ नये.
२. स्थलांतरित शाळा: ज्या शाळांनी आपले ठिकाण बदलले आहे (स्थलांतरित झाल्या आहेत), त्या शाळांची माहिती अचूक असल्याची खात्री करावी.
३. बोर्डाची अचूक माहिती: शाळेने नोंदणी करताना आपल्या बोर्डाची (School Board) माहिती अचूक भरली आहे का, हे तपासणे गरजेचे आहे. उदाहरणार्थ, जर शाळेला राज्य मंडळाची (State Board) मान्यता असेल, तर चुकून केंद्रीय मंडळ (CBSE/ICSE) निवडले जाऊ नये.
राज्यातील आरटीई जागांची सद्यस्थिती (RTE Status Report)
उपलब्ध आकडेवारीनुसार, सन २०२६-२७ या वर्षासाठी (RTE Admission 2026) करता आतापर्यंतची स्थिती खालीलप्रमाणे आहे.
- एकूण आरटीई पात्र शाळा: २,१९७
- एकूण उपलब्ध रिक्त जागा (Vacancies): २९,४०४
राज्यातील प्रमुख जिल्ह्यांमधील रिक्त जागांची आकडेवारी पाहिली असता, पुणे जिल्ह्यात सर्वाधिक संधी उपलब्ध असल्याचे दिसून येते.
सन २०२६-२७ च्या आरटीई २५% प्रवेश प्रक्रियेसाठी जिल्हानिहाय शाळा आणि रिक्त जागांची (Vacancies) संपूर्ण आकडेवारी खालीलप्रमाणे आहे.
ही माहिती (RTE Admission 2026) साठी अत्यंत महत्त्वाची असून, पालकांनी आपल्या जिल्हयातील जागा तपासून घ्याव्यात.
| अनु. क्र. | जिल्हा (District) | आरटीई शाळा (RTE Schools) | रिक्त जागा (RTE Vacancy) |
| १ | अहिल्या नगर (Ahilya Nagar) | १६३ | १,८७४ |
| २ | अकोला (Akola) | ५ | ७० |
| ३ | अमरावती (Amravati) | २५ | २९१ |
| ४ | भंडारा (Bhandara) | ३९ | ४८९ |
| ५ | बीड (Bid) | ३० | ३०३ |
| ६ | बुलडाणा (Buldana) | ६५ | ८८८ |
| ७ | चंद्रपूर (Chandrapur) | ६१ | ७०२ |
| ८ | छत्रपती संभाजी नगर (Chhatrapati Sambhaji Nagar) | २६ | २०७ |
| ९ | धाराशिव (Dharashiv) | ५ | ५६ |
| १० | धुळे (Dhule) | ४५ | ५७१ |
| ११ | गडचिरोली (Gadchiroli) | २८ | २८४ |
| १२ | हिंगोली (Hingoli) | ५ | ५५ |
| १३ | जळगाव (Jalgaon) | ९४ | १,१३५ |
| १४ | जालना (Jalna) | ५ | ६२ |
| १५ | कोल्हापूर (Kolhapur) | १६९ | १,७४६ |
| १६ | लातूर (Latur) | ३५ | ३४५ |
| १७ | मुंबई (Mumbai) | १५७* | २,९५०* |
| १८ | नागपूर (Nagpur) | २१० | २,३२० |
| १९ | नांदेड (Nanded) | ६३ | ८२५ |
| २० | नंदुरबार (Nandurbar) | २७ | २८६ |
| २१ | नाशिक (Nashik) | १२३ | १,६४६ |
| २२ | पालघर (Palghar) | २५ | ३६७ |
| २३ | परभणी (Parbhani) | ६६ | ६०० |
| २४ | पुणे (Pune) | २०२ | ३,५९१ |
| २५ | रायगड (Raigarh) | ११७ | २,१८३ |
| २६ | रत्नागिरी (Ratnagiri) | ११ | १६४ |
| २७ | सांगली (Sangli) | ७६ | ६८० |
| २८ | सातारा (Satara) | १ | ९ |
| २९ | सिंधुदुर्ग (Sindhudurg) | २३ | १६२ |
| ३० | सोलापूर (Solapur) | ६८ | ६७३ |
| ३१ | ठाणे (Thane) | १५० | २,९४५ |
| ३२ | वर्धा (Wardha) | १८ | २५२ |
| ३३ | वाशिम (Washim) | ३ | ५४ |
| ३४ | यवतमाळ (Yavatmal) | ५७ | ६१९ |
| एकूण (Total) | २,१९७ | २९,४०४ |
महत्वाची टीप: सध्या सन २०२६-२७ या वर्षासाठी आरटीई शाळा नोंदणी (School Registration) प्रक्रिया सुरू आहे. त्यामुळे जसजशा नवीन शाळांची नोंदणी पूर्ण होईल, तसतसे वरील शाळांच्या संख्येत आणि रिक्त जागांमध्ये (Vacancies) मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे. ही आकडेवारी सध्याच्या स्थितीनुसार असून ती अंतिम नाही, याची पालकांनी नोंद घ्यावी.
सन २०२६-२७ वर्षाची RTE प्रवेश प्रक्रिया वेळेत सुरू झाली आहे. सध्या शाळा नोंदणीचा टप्पा सुरू असून, तो १९ जानेवारी २०२६ ला संपेल. त्यानंतर लवकरच पालकांसाठी ऑनलाइन अर्ज भरण्याची प्रक्रिया सुरू होईल. आपल्या पाल्याच्या उज्वल भविष्यासाठी पालकांनी आवश्यक कागदपत्रांची जुळवाजुळव आतापासूनच करून ठेवावी आणि अधिकृत संकेतस्थळाला नियमित भेट द्यावी.
अधिकृत वेबसाईट : https://student.maharashtra.gov.in/
