महाराष्ट्रातील शासकीय कर्मचारी (Maharashtra Govt Employees) यांच्यासाठी वैद्यकीय खर्च प्रतिपूर्ती प्रक्रिया अधिक जलद आणि पारदर्शक करण्याच्या उद्देशाने राज्य शासनाने महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. सार्वजनिक आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री प्रकाश आबिटकर यांच्या हस्ते महाकर्मी पोर्टल (Mahakarmi Portal) या मेडिकल बिल क्लेम वेब पोर्टलचा तसेच VAMS प्रणाली (VAMS Portal) या वैद्यकीय अधिकारी व्यवस्थापन प्रणालीचा शुभारंभ करण्यात आला. आरोग्य प्रशासन अधिक गतिमान, पारदर्शक आणि परिणामकारक करण्याच्या दृष्टीने हा निर्णय महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
वैद्यकीय बिल प्रतिपूर्ती (Medical Bill Reimbursement) आता अधिक सोपी
महाराष्ट्र शासकीय कर्मचारी (Maharashtra Govt Employees) यांच्यासाठी वैद्यकीय खर्चाची प्रतिपूर्ती मिळवणे हा अनेकदा वेळखाऊ आणि क्लिष्ट प्रक्रियेचा भाग असायचा. मात्र, आता ‘महाराष्ट्र कर्मचारी रुग्ण मित्र‘ या संकल्पनेवर आधारित नव्याने विकसित करण्यात आलेल्या महाकर्मी पोर्टल (Mahakarmi Portal) मुळे ही प्रक्रिया अत्यंत जलद आणि सुलभ होणार आहे.
गेल्या अधिवेशनात दिलेल्या आश्वासनाची पूर्तता करत आरोग्य विभागाने हा कर्मचारी हिताचा निर्णय घेतला आहे. आता कर्मचारी आपले वैद्यकीय खर्चाचे अर्ज थेट ऑनलाईन सादर करू शकतील, ज्यामुळे खालील फायदे होतील.
- वेळेची बचत: कागदोपत्री प्रक्रियेतील कार्यालयीन दिरंगाई थांबेल.
- पारदर्शकता: सर्व बिले ऑनलाईन पद्धतीनेच निघणार असल्याने प्रक्रियेत पूर्णपणे पारदर्शकता येईल.
- वेळेत निपटारा: निश्चित कालमर्यादेत वैद्यकीय देयकांचा निपटारा करणे बंधनकारक असेल.
अधिक माहितीसाठी आणि अर्ज प्रक्रियेसाठी कर्मचारी www.mahakarmi.com या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट देऊ शकतात.
मनुष्यबळ व्यवस्थापनासाठी VAMS प्रणाली (VAMS Portal)
राज्यातील आरोग्य व्यवस्थेचा कणा असलेल्या डॉक्टरांचे आणि वैद्यकीय अधिकाऱ्यांचे योग्य व्यवस्थापन करण्यासाठी सार्वजनिक आरोग्य विभाग (Public Health Department) आता डिजिटल तंत्रज्ञानाचा आधार घेत आहे. यासाठी ‘वैद्यकीय अधिकारी मॅनेजमेंट सिस्टीम’ म्हणजेच VAMS पोर्टल सुरू करण्यात आले आहे.
या प्रणालीमुळे राज्यातील तज्ज्ञ डॉक्टरांची कमतरता तात्काळ ओळखणे शक्य होणार असून, विशेषतः ग्रामीण आणि दुर्गम भागात आरोग्य सेवांचे प्रभावी नियोजन करता येणार आहे.
VAMS प्रणालीची प्रमुख वैशिष्ट्ये
- पदनिहाय माहिती: जिल्हानिहाय रिक्त व भरलेली पदे, तसेच प्रवर्गानुसार गट ‘अ’ आणि ‘ब’ पदांचा अचूक डेटा.
- तज्ज्ञांची उपलब्धता: विशेषज्ञानुसार रिक्त पदे आणि डॉक्टरांची शैक्षणिक अर्हता यांची माहिती.
- संस्थात्मक वर्गीकरण: जिल्हा आरोग्य संस्थांचे (उदा. प्राथमिक आरोग्य केंद्र, ग्रामीण रुग्णालय) प्रकारानुसार वर्गीकरण.
- रिअल-टाइम डेटा: कार्यरत नसलेल्या आणि आगामी काळात निवृत्त होणाऱ्या अधिकाऱ्यांचा अचूक डेटाबेस.
आरोग्य विभागाचा धोरणात्मक निर्णय: नवीन पदभरतीत ‘ट्रायबल फर्स्ट’ धोरण
या डेटा-आधारित व्यवस्थापनामुळे डॉक्टरांच्या बदल्या, नवीन नियुक्त्या आणि पदोन्नतीची प्रक्रिया अधिक शास्त्रोक्त पद्धतीने राबवता येईल, ज्यामुळे रुग्णसेवेचा दर्जा उंचावणार आहे. (अधिक माहिती: www.vams.org.in)
डिजिटल गव्हर्नन्सचे उत्तम उदाहरण असलेला हा उपक्रम शासनाची कर्मचाऱ्यांप्रती असलेली बांधिलकी दर्शवतो. एका बाजूला कर्मचाऱ्यांच्या हिताचे रक्षण करणारे हे डिजिटल व्यासपीठ (Mahakarmi Portal) आणि दुसऱ्या बाजूला आरोग्य व्यवस्थेचे सक्षमीकरण करणारे VAMS पोर्टल, हे दोन्ही उपक्रम ‘निरोगी महाराष्ट्र’ घडविण्याच्या दिशेने टाकलेले महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे.
अधिक महितीसाठी
- महाकर्मी पोर्टल: https://www.mahakarmi.com/
- VAMS पोर्टल: https://www.vams.org.in/
सातवा वेतन आयोग सुधारित वेतन निश्चिती : वेतन कमी ठरत असल्यास पुढील टप्प्यावर निश्चितीचा मोठा निर्णय







