आरटीई 25 टक्के अंतर्गत नामांकित इंग्रजी शाळेत मोफत प्रवेशासाठी कोणती कागदपत्रे (RTE Admission Documents List 2026) लागतात आणि ती कोणत्या तारखेची असावीत, याबद्दलची संपूर्ण माहिती पाहूया.
आरटीई प्रवेश कागदपत्रांची यादी | RTE Admission Documents List 2026
आरटीई प्रवेश प्रक्रियेच्या पहिल्या टप्यात शाळा नोंदणी (School Registration) करण्यासाठी ०९ जानेवारी २०२६ पासून सुरुवात झालेली आहे. त्यामुळे आता शाळा नोंदणी संपताच लवकरच विद्यार्थ्यांचे अर्ज भरणे सुरू होईल. त्यामुळे पालकांनी आतापासूनच कागदपत्रांची जुळवाजुळव करणे आवश्यक आहे.
RTE प्रवेशासाठी महत्वाचे नियम
सुरुवातीलाच एक गोष्ट लक्षात घ्या, आरटीई अर्ज भरताना लागणारी सर्व कागदपत्रे ही अर्ज भरण्याच्या अंतिम तारखेपूर्वीची असणे आवश्यक आहे. त्यानंतर काढलेली कागदपत्रे स्वीकारली जाणार नाहीत. तसेच, बालकाचे आधार कार्ड, रहिवासी पुरावा आणि जन्मतारखेचा पुरावा ही तीन कागदपत्रे सर्वच पालकांसाठी अनिवार्य आहेत.
१. वंचित गटासाठी (Caste Category) आवश्यक कागदपत्रे
जर तुम्ही मागासवर्गीय प्रवर्गातून अर्ज करणार असाल, तर तुम्हाला खालील गोष्टींची माहिती असणे आवश्यक आहे.
कोणत्या जाती येतात? अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST), विमुक्त जाती (A), भटक्या जमाती (B, C, D), इतर मागास वर्ग (OBC) आणि विशेष मागास प्रवर्ग (SBC).
कागदपत्रे: यासाठी वडिलांचा किंवा बालकाचा जातीचा दाखला असणे आवश्यक आहे. परराज्यातील जातीचे प्रमाणपत्र ग्राह्य धरले जाणार नाही.
महत्त्वाचे: वंचित गटातून अर्ज करणाऱ्या पालकांना उत्पन्नाच्या दाखल्याची आवश्यकता नाही.
२. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकासाठी (EWS) नियम
जर तुम्ही ओपन कॅटेगरीमध्ये असाल किंवा वरील जाती सोडून इतर वर्गात असाल, आणि तुमचे वार्षिक उत्पन्न १ लाखापेक्षा कमी असेल, तर तुम्ही या गटातून अर्ज करू शकता.
कागदपत्रे: तहसीलदार दर्जाच्या महसूल अधिकाऱ्याने दिलेला वार्षिक उत्पन्नाचा दाखला आवश्यक आहे.
कालावधी: हा दाखला आर्थिक वर्ष २०२२-२०२३ किंवा २०२३-२०२४ (मार्च अखेरचा) असावा. सॅलरी स्लीप किंवा कंपनीचा दाखला देखील चालू शकतो. परराज्यातील उत्पन्नाचा दाखला चालणार नाही.
या गटासाठी देखील (RTE Admission Documents List 2026) मध्ये नमूद केल्यानुसार रहिवासी पुरावा आणि जन्मतारखेचा दाखला अनिवार्य राहील.
३. रहिवासी पुराव्यासाठी काय चालेल?
शाळा निवडीसाठी तुमचा पत्ता आणि शाळेचे अंतर खूप महत्त्वाचे असते. रहिवासी पुरावा म्हणून खालीलपैकी कोणतेही एक कागदपत्र तुम्ही देऊ शकता:
- रेशनिंग कार्ड
- ड्रायव्हिंग लायसन्स
- वीज बिल किंवा टेलिफोन बिल
- पाणी पट्टी किंवा घरपट्टी पावती
- आधार कार्ड / मतदान ओळखपत्र / पासपोर्ट
- राष्ट्रीयकृत बँकेचे पासबुक.
भाडेकरूंसाठी विशेष नियम: जर तुम्ही भाड्याच्या घरात राहत असाल, तर दुय्यम निबंधक कार्यालयाचा नोंदणीकृत (Registered) भाडेकरार आवश्यक आहे. हा करार अर्ज भरण्याच्या तारखेपूर्वीचा असावा आणि त्याचा कालावधी किमान ११ महिने किंवा त्यापेक्षा जास्त असावा.
४. जन्मतारखेचा पुरावा
मुलाच्या वयाची खात्री करण्यासाठी खालीलपैकी एक पुरावा ग्राह्य धरला जाईल. (वयोमार्यादा बाबत अधिक वाचा)
- ग्रामपंचायत / नगरपालिका / महानगरपालिका यांचा जन्म दाखला.
- रुग्णालयातील ANM रजिस्टरमधील दाखला.
- अंगणवाडी / बालवाडीतील रजिस्टरमधील दाखला.
- हे उपलब्ध नसल्यास, पालकांनी प्रतिज्ञापत्राद्वारे केलेले स्वयंनिवेदन (Self-declaration) सुद्धा चालू शकते.
५. इतर विशेष संवर्गासाठी कागदपत्रे
दिव्यांग बालके: जिल्हा शल्य चिकित्सक यांचे ४०% पेक्षा जास्त अपंगत्व असल्याचे प्रमाणपत्र.
अनाथ बालके: अनाथालयाची कागदपत्रे किंवा सांभाळ करणाऱ्या पालकांचे हमीपत्र. यांना उत्पन्नाच्या दाखल्याची गरज नाही.
कोविड प्रभावित बालके: ज्यांचे पालक (एक किंवा दोन्ही) १ एप्रिल २०२० ते ३१ मार्च २०२२ या काळात कोरोनामुळे मयत झाले आहेत, त्यांच्या मृत्यूचे प्रमाणपत्र (Form 4) आणि रुग्णालयाचा अहवाल आवश्यक आहे.
घटस्फोटित महिला: न्यायालयाचा निर्णय आणि महिलेचा रहिवासी पुरावा. बालक वंचित गटातील असल्यास जातीचा दाखला किंवा आर्थिक गटातील असल्यास आईचा उत्पन्नाचा दाखला.
विधवा महिला: पतीचे मृत्यू प्रमाणपत्र आणि रहिवासी पुरावा.
६. आधार कार्डबाबत महत्वाची सूचना
प्रवेशावेळी विद्यार्थी आणि पालक यांचे आधार कार्ड असणे बंधनकारक आहे. जर काही कारणास्तव आधार कार्ड आले नसेल, तर किमान आधारसाठी अर्ज केल्याची पावती असणे आवश्यक आहे. तात्पुरता प्रवेश मिळाल्यानंतर ९० दिवसांच्या आत मूळ आधार कार्ड शाळेत जमा करावे लागेल, अन्यथा प्रवेश रद्द होऊ शकतो.
पालकांनो, ही (RTE Admission Documents List 2026) नीट तपासा आणि आताच सर्व कागदपत्रे काढून ठेवा. ऐनवेळी धावपळ करण्यापेक्षा पूर्वतयारी करणे केव्हाही चांगले!
आरटीई प्रवेशासाठी आवश्यक कागदपत्रांची एकत्रित यादी
पालकांनी आपल्या अर्जाच्या प्रवर्गांनुसार (Category) खालील कागदपत्रे तपासावीत.
१. सर्व विद्यार्थ्यांसाठी अनिवार्य कागदपत्रे (General Documents)
खालील ३ कागदपत्रे सर्व पालकांसाठी आवश्यक आहेत:
- बालकाचे आधार कार्ड: (जर आधार कार्ड आले नसेल, तर आधार नोंदणी पावती आवश्यक आहे).
- रहिवासी पुरावा: (Address Proof).
- जन्मतारखेचा पुरावा: (Date of Birth Proof).
२. रहिवासी पुरावा म्हणून काय चालेल? (कोणतेही एक)
खालीलपैकी कोणताही एक पुरावा रहिवासी दाखला म्हणून ग्राह्य धरला जाईल:
- रेशनिंग कार्ड.
- ड्रायव्हिंग लायसन्स.
- वीज बिल (Light Bill) किंवा टेलिफोन बिल.
- पाणी पट्टी किंवा घरपट्टी पावती (Property Tax).
- फक्त राष्ट्रीयकृत बँकेचे पासबुक (Nationalized Bank Passbook).
- आधार कार्ड / मतदान ओळखपत्र / पासपोर्ट.
- भाडेकरू असल्यास: दुय्यम निबंधक कार्यालयाचा नोंदणीकृत (Registered) भाडेकरार. हा करार ११ महिने किंवा त्यापेक्षा जास्त कालावधीचा असावा.
३. जन्मतारखेचा पुरावा (कोणतेही एक)
- ग्रामपंचायत / नगरपालिका / महानगरपालिका यांचा जन्म दाखला.
- रुग्णालयातील ANM रजिस्टरमधील दाखला.
- अंगणवाडी / बालवाडीतील रजिस्टरमधील दाखला.
- पालकांचे प्रतिज्ञापत्राद्वारे केलेले स्वयंनिवेदन (Self-Declaration).
४. प्रवर्गांनुसार (Category) लागणारी कागदपत्रे
अ) वंचित गट (SC, ST, VJ, NT, OBC, SBC) मधून अर्ज करण्यासाठी:
- वडिलांचा किंवा बालकाचा जातीचा दाखला (Caste Certificate).
- या गटासाठी उत्पन्नाच्या दाखल्याची आवश्यकता नाही.
ब) आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल गट (EWS / Open Category) साठी:
- तहसीलदार दर्जाच्या अधिकाऱ्याने दिलेला वार्षिक उत्पन्नाचा दाखला.
- उत्पन्न १ लाखापेक्षा कमी असावे (आर्थिक वर्ष २०२२-२३ किंवा २०२३-२४).
क) दिव्यांग मुलांसाठी:
- जिल्हा शल्य चिकित्सक यांचे ४०% पेक्षा जास्त अपंगत्व असल्याचे प्रमाणपत्र.
५. इतर विशेष प्रकरणांसाठी
- अनाथ बालके: अनाथालयाची कागदपत्रे किंवा सांभाळ करणाऱ्या पालकांचे हमीपत्र.
- कोविड प्रभावित बालके: पालकांचे मृत्यू प्रमाणपत्र आणि संबंधित वैद्यकीय अहवाल.
- घटस्फोटित महिला: न्यायालयाचा निर्णय आणि महिलेचा रहिवासी पुरावा.
- विधवा महिला: पतीचे मृत्यू प्रमाणपत्र आणि महिलेचा रहिवासी पुरावा.
महत्त्वाची टीप: सर्व कागदपत्रे ही अर्ज भरण्याच्या अंतिम तारखेपूर्वीची असावीत, त्यानंतरची कागदपत्रे स्वीकारली जाणार नाहीत.
अधिक माहितीसाठी : RTE Admission Documents List 2026 Download PDF
अधिकृत वेबसाईट : https://student.maharashtra.gov.in/
