महिला व बाल विकास विभागाने अंगणवाडी सेविकांसाठी महत्त्वाचा शासन निर्णय (GR) जारी केला आहे. मुख्यसेविका (पर्यवेक्षिका) पदावर निवडीद्वारे पदोन्नती देताना लागू असलेल्या वयोमर्यादेबाबत मोठा बदल करण्यात आला आहे. दिनांक 3 जुलै 2026 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या शासन निर्णयानुसार, मर्यादित विभागीय परीक्षेसाठी पात्रतेची वयोमर्यादा नव्याने निश्चित करण्यात आली असून, त्यानुसार सेवाप्रवेश नियमांमध्येही आवश्यक बदल करण्यात येणार आहेत.
न्यायालयाच्या आदेशानंतर शासनाचा निर्णय
मुख्यसेविका पदोन्नतीसाठी पूर्वी लागू असलेल्या 45 वर्षांच्या वयोमर्यादेवर अनेक अंगणवाडी सेविकांनी उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केल्या होत्या. मुंबई उच्च न्यायालयाने 31 मे 2025 रोजी दिलेल्या अंतरिम आदेशात 2014 च्या सेवाप्रवेश नियमांनुसार पदोन्नती प्रक्रिया राबविण्याचे निर्देश दिले होते. तसेच, 10 वर्षांचा अनुभव आणि उच्च माध्यमिक परीक्षा उत्तीर्ण असलेल्या पात्र अंगणवाडी सेविकांना मर्यादित विभागीय परीक्षेसाठी पात्र ठरविण्यात आले होते.
यानंतर नागपूर खंडपीठाने 8 मे 2026 रोजी दिलेल्या आदेशात मुख्यसेविका पदासाठी 45 वर्षांची अट रद्द केली होती. न्यायालयाने असा प्रश्न उपस्थित केला होता की, 65 वर्षांपर्यंत अंगणवाडी सेविका म्हणून सेवा देऊ शकणारी व्यक्ती मुख्यसेविका म्हणून मात्र का पात्र ठरत नाही? या निरीक्षणानंतर शासनाने दोन्ही न्यायालयीन आदेशांचा एकत्रित विचार करून नवीन वयोमर्यादा निश्चित केली आहे.
कोणाला मिळणार लाभ?
नवीन निर्णयामुळे मुख्यसेविका पदोन्नतीसाठी इच्छुक अंगणवाडी सेविकांना अधिक स्पष्ट पात्रता निकष मिळाले आहेत. जाहिरातीच्या दिनांकास वय 50 वर्षांपेक्षा कमी किंवा 50 वर्षांपर्यंत असलेल्या पात्र सेविका मर्यादित विभागीय परीक्षेसाठी अर्ज करू शकतील. त्यामुळे पदोन्नती प्रक्रियेला अधिक निश्चितता मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
शासन निर्णयातील महत्त्वाचे मुद्दे
- अंगणवाडी सेविकांकडून मुख्यसेविका (पर्यवेक्षिका) पदावर निवडीद्वारे पदोन्नती दिली जाते.
- मुख्यसेविका पदासाठी 45 वर्षांची पूर्वीची वयोमर्यादा न्यायालयीन आदेशानंतर रद्द करण्यात आली.
- मर्यादित विभागीय परीक्षेच्या जाहिरातीच्या दिनांकास उमेदवाराचे वय 50 वर्षांपेक्षा जास्त नसावे, अशी नवीन अट लागू करण्यात आली आहे.
- या निर्णयानुसार सेवाप्रवेश नियमांमध्ये आवश्यक सुधारणा करण्यात येणार आहेत.
अंगणवाडी सेविकांना मुख्यसेविका (पर्यवेक्षिका) पदासाठी पदोन्नती प्रक्रियेत सहभागी होण्यासाठी मर्यादित विभागीय परीक्षा द्यावी लागते. या परीक्षेसाठी जाहिरातीच्या दिनांकास संबंधित अंगणवाडी सेविकेचे वय 50 वर्षांपेक्षा जास्त नसावे, अशी अट शासनाने मंजूर केली आहे. याबाबत सेवाप्रवेश नियमांमध्ये लवकरच आवश्यक बदल करण्यात येणार असल्याचेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
| मुख्यसेविका पदोन्नतीसाठी वयोमर्यादेत बदल | नवीन GR डाउनलोड करा |
