Education Department Review Meeting महाराष्ट्रातील सर्व शाळांमध्ये, मग त्या अनुदानित असोत किंवा विनाअनुदानित, सरकारी असोत किंवा खासगी, मराठी भाषा शिकवणे बंधनकारक आहे आणि त्याची प्रभावी अंमलबजावणी करावी, असे स्पष्ट निर्देश शालेय शिक्षण मंत्री दादाजी भुसे यांनी दिले आहेत. तसेच, शिक्षकांच्या समायोजनाचा अहवाल आठ दिवसांत सादर करून हे समायोजन तात्काळ पूर्ण करण्याचे आदेशही त्यांनी यावेळी दिले.
बृहन्मुंबई महानगरपालिका मुख्यालयात शालेय शिक्षण विभागाच्या आढावा बैठकीत ते बोलत होते. यावेळी बृहन्मुंबई महानगरपालिका आयुक्त भूषण गगराणी, शालेय शिक्षण विभागाचे प्रधान सचिव रणजितसिंग देओल यांच्यासह शिक्षण विभागातील अनेक वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
Education Department Review Meeting ठळक मुद्दे
मराठी भाषेला प्राधान्य आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांचा इतिहास बंधनकारक:
शिक्षणमंत्र्यांनी विशेषत्वाने सांगितले की, केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या (CBSE) शाळांमध्येही राज्यभाषा मराठी शिकवणे अनिवार्य आहे. यासोबतच, छत्रपती शिवाजी महाराजांचा इतिहास शिकवणे देखील बंधनकारक आहे. प्रत्येक शाळेत राष्ट्रगीतानंतर राज्यगीत ‘गर्जा महाराष्ट्र माझा’ म्हटले जावे, असेही त्यांनी सूचित केले. मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा मिळण्यासाठी प्रत्येक शाळेत विविध उपक्रम राबवण्याचे आवाहनही त्यांनी केले.
पर्यावरण संवर्धनासाठी ‘एक पेड माँ के नाम’ उपक्रम:
विद्यार्थ्यांना शालेय जीवनापासूनच पर्यावरणाचे महत्त्व कळावे यासाठी ‘एक पेड माँ के नाम’ हा उपक्रम सुरू करण्यात येणार आहे. या उपक्रमांतर्गत प्रत्येक झाडाला क्यूआर कोड लावून त्याचा वाढदिवस साजरा केला जाईल. तसेच, अधिकाऱ्यांपासून विद्यार्थ्यांपर्यंत प्रत्येकाला एका झाडाच्या संगोपनाची जबाबदारी दिली जाईल, जेणेकरून विद्यार्थी झाडांची निगा राखतील.
शिक्षण क्षेत्रातील इतर महत्त्वाचे निर्णय:
- शिष्यवृत्ती परीक्षा: पुढील वर्षापासून इयत्ता चौथी आणि सातवीचे विद्यार्थीही शिष्यवृत्ती परीक्षेला बसू शकतील.
- सामाजिक उपक्रम आणि पायाभूत सुविधा: शाळांमध्ये विविध सामाजिक उपक्रम राबवण्यासाठी सामाजिक संस्थांची मदत घेण्याचे आवाहन करण्यात आले. शिक्षणाचा दर्जा सुधारण्यासाठी शासकीय योजनांद्वारे पायाभूत सुविधांचा विकास करण्यावर भर दिला जाईल.
- अधिकारी शाळा दत्तक घेणार: वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी शाळा दत्तक घेऊन त्यांच्या विकासासाठी प्रयत्न करावेत, असे निर्देश देण्यात आले.
- पानटपऱ्यांवर कारवाई: काही शाळांबाहेरच्या पानटपऱ्यांवर कारवाई करण्याचे आदेशही शिक्षणमंत्र्यांनी दिले.
- आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि मातीशी नाळ: शिक्षण क्षेत्रात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा (AI) वापर वाढला असला तरी, विद्यार्थ्यांची मातीशी असलेली नाळ तुटू नये यावर लक्ष देण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.
- सांस्कृतिक आणि क्रीडा उपक्रम: शाळांमध्ये दरवर्षी स्नेहसंमेलने आणि क्रीडा स्पर्धा आयोजित करण्याचे निर्देश दिले.
- ‘पिंक रुम’ आणि सैनिकी प्रशिक्षण: आठवीनंतरच्या विद्यार्थिनींसाठी शाळांमध्ये ‘पिंक रुम’ तयार करण्याची सूचना करण्यात आली. मुलांना शालेय जीवनापासूनच सैनिकी प्रशिक्षण देण्याबाबत विचार सुरू असून, लवकरच त्यावर अंतिम निर्णय घेतला जाईल असेही त्यांनी सांगितले.
- बालभवन प्रकल्प: चर्नी रोड येथील बालभवन प्रकल्पाचे नूतनीकरण अंतिम टप्प्यात असून, वेळापत्रक तयार करून विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक सहलीसाठी बालभवन येथे आणण्याचे आवाहन त्यांनी केले, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या कलागुणांना वाव मिळेल.
- शिक्षक समायोजनाबाबत आठ दिवसात अहवाल सादर करून शिक्षकांचे समायोजन करा, अशा सूचनाही भुसे यांनी केल्या.
या बैठकीत शिक्षण विभागाच्या विविध उपक्रमांचा आढावा घेण्यात आला. यामध्ये आधार, अपार आयडी पडताळणी, निपुण महाराष्ट्र अभियान, विद्यार्थ्यांची आरोग्य तपासणी, पीएमश्री शाळा उपक्रमात सहभाग, महानगरपालिका शाळांतील पटसंख्या वाढवण्यासाठी उपाययोजना आणि ‘आयडॉल शिक्षक बँक’ तयार करणे आदी विषयांचा समावेश होता. उप आयुक्त (शिक्षण) डॉ. (श्रीमती) प्राची जांभेकर यांनी बृहन्मुंबई महानगरपालिका राबवत असलेल्या शैक्षणिक उपक्रमांची माहिती दिली.
