राज्य शासनाने शासकीय आणि निमशासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी ‘एकत्रित आयुष्मान भारत-प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना व महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजना’ (AB-PMJAY & MJPJAY) लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयामुळे शासकीय कर्मचारी व त्यांच्या कुटुंबीयांना आता 100% आरोग्य विमा संरक्षण मिळणार आहे. या आर्टिकल मध्ये आयुष्यमान कार्ड (Ayushman card) कसे व कोठे बनवायचे? याची सविस्तर माहिती दिली आहे.
Table of Contents
आयुष्मान भारत कार्ड कसे काढावे? | How to make Ayushman card
नॅशनल हेल्थ अथॉरिटी (NHA) च्या beneficiary.nha.gov.in या पोर्टलद्वारे तुम्ही आयुष्मान कार्डसाठी लाभार्थी म्हणून नोंदणी करू शकता आणि बनवू शकता. खालीलप्रमाणे स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया दिली आहे.
STEP 1 : लाभार्थी पोर्टलवर लॉगिन करा (Beneficiary Login)
पोर्टल उघडा: तुमच्या मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरवर https://beneficiary.nha.gov.in/ ही लिंक उघडा.
लाभार्थी निवडा (Login As): तुम्हाला Beneficiary (लाभार्थी) हा पर्याय निवडायचा आहे.

- मोबाईल नंबर आणि OTP: तुमचा मोबाईल नंबर टाका.
- Verify (सत्यापित करा) बटणावर क्लिक करा.
- तुमच्या मोबाईल नंबरवर आलेला OTP (वन टाइम पासवर्ड) टाका.
- स्क्रीनवर दिसणारा Captcha Code (सुरक्षा कोड) योग्यरित्या भरा.
- Login बटणावर क्लिक करा.
STEP 2 : राज्याची माहिती निवडा
लॉगिन झाल्यावर, तुम्हाला काही मूलभूत माहिती निवडावी लागेल:

- State (राज्य): तुम्ही ज्या राज्यात राहता ते निवडा (उदा. Maharashtra).
- Scheme (योजना): योग्य योजना निवडा (उदा. PMJAY (Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana)/MJPJAY (Mahatma Jyotirao Phule Jan Arogya Yojana)).
- District (जिल्हा): तुमचा जिल्हा निवडा.
- Search By (शोधण्यासाठी पर्याय): तुमचा नाव यादीत शोधण्यासाठी खालीलपैकी कोणताही एक पर्याय निवडा:
- Family ID (कुटुंब आयडी)
- Aadhaar Number (आधार क्रमांक)
- Name (नाव)
- Location (Rural/Urban)
STEP 3 : कुटुंबाच्या यादीत नाव शोधा
- निवडलेल्या ‘Search By’ पर्यायानुसार आवश्यक माहिती भरा (उदा. Aadhaar Number किंवा Name).
- Search (शोध) बटणावर क्लिक करा.
- तुम्ही पात्र असल्यास, तुमच्या कुटुंबाच्या सर्व सदस्यांची नावे स्क्रीनवर दिसतील.
STEP 4 : eKYC करा
जी नावे यादीत दिसतील, त्यांच्यासमोर कार्डचा Status (स्थिती) दिसेल. जर कार्ड बनलेले नसेल, तर तुम्हाला eKYC (ई-केवायसी) करावे लागेल.
ज्या सदस्याचे कार्ड बनवायचे आहे, त्याच्या नावापुढील Action स्तंभातील eKYC चिन्हावर क्लिक करा.
Authentication (सत्यापन) मोड निवडा: यामध्ये सहसा Aadhaar OTP किंवा Fingerprint (फिंगरप्रिंट) असे पर्याय उपलब्ध असतात.
Aadhaar OTP निवडल्यास, त्या व्यक्तीचा आधार क्रमांक टाकून Verify करा आणि OTP टाका.
तुम्ही निवडलेल्या मोडनुसार eKYC प्रक्रिया पूर्ण करा.
फोटो अपलोड आणि अतिरिक्त माहिती: eKYC झाल्यावर, तुम्हाला लाभार्थ्याचा फोटो अपलोड करावा लागेल आणि मोबाईल नंबर किंवा इतर आवश्यक माहिती भरावी लागेल.
Submit: सर्व माहिती भरल्यावर Submit बटणावर क्लिक करा.
STEP 5 : कार्ड डाउनलोड करा (Download Card)
- eKYC प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर, तुमचा अर्ज Approval (मंजूरी) साठी जातो. काही दिवसांनंतर, तुम्ही पुन्हा पोर्टलवर लॉगिन करून स्थिती तपासू शकता.
- ज्या सदस्याचे कार्ड Approved (मंजूर) झाले आहे, त्याच्या नावापुढील Download Card चिन्हावर क्लिक करा.
- पुन्हा एकदा आधार OTP किंवा अन्य Authentication पद्धतीने सत्यापन करा.
- तुमचे Ayushman Card डाउनलोड करण्यासाठी उपलब्ध होईल.
तुम्ही Ayushman App (आयुष्मान ॲप) वापरून देखील ही प्रक्रिया करू शकता, जी अधिक सोपी आहे.
जर तुमचे नाव यादीत नसेल, तर तुम्ही प्रथम SECC 2011 डेटा मध्ये तुमच्या कुटुंबाची पात्रता तपासा.
शासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी eKYC प्रक्रिया त्यांच्या विशेष शिबिरांमध्ये केली जात आहे, ज्यामुळे ती अधिक सोयीची ठरते.
आभा कार्ड व आयुष्मान कार्डमधील मोठा फरक आणि ऑनलाईन नोंदणीची संपूर्ण प्रक्रिया येथे पाहा
महत्वाच्या लिंक
| PMJAY/MJPJAY Website | https://www.jeevandayee.gov.in/ |
| Ayushman card Website | https://beneficiary.nha.gov.in/ |
| आरोग्य विभाग वेबसाईट | https://phd.maharashtra.gov.in/ |
How to make Ayushman card Youtube Link – Click Here


100% विमा संरक्षण लागू | Ayushman Card Health insurance
महाराष्ट्र शासनाच्या राज्य आरोग्य हमी सोसायटीने (SHAS) नुकत्याच जारी केलेल्या परिपत्रकानुसार, सर्व शासकीय आणि निमशासकीय कर्मचाऱ्यांना आणि त्यांच्या कुटुंबियांना या एकत्रित योजनेत समाविष्ट करण्यात आले आहे. या संदर्भात, या योजनेची अंमलबजावणी करण्याची कार्यवाही तातडीने सुरू करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
विशेष शिबिर आणि ‘Ayushman Card’ वाटप
कर्मचाऱ्यांसाठी सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी आवश्यक असलेले Ayushman Card (आयुष्मान कार्ड) तयार करणे.
सिंधुदुर्ग जिल्हा परिषदेच्या धर्तीवर हा एक महत्त्वाचा उपक्रम हाती घेतला आहे. जिल्हाधिकारी, मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि जिल्हा शल्य चिकित्सक यांच्या सूचनेनुसार, सिंधुदुर्ग जिल्ह्यामध्ये शासकीय आणि निमशासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी विशेष शिबिरांचे आयोजन करण्यात येणार आहे. या शिबिरांमध्ये कर्मचाऱ्यांचे Ayushman Card तयार करण्याची प्रक्रिया पूर्ण केली जाईल.
यापूर्वी वरिष्ठ स्तरावरून दि. १६ ऑक्टोबर २०२५ ते ७ सप्टेंबर २०२५ या कालावधीत विशेष शिबिरे घेऊन कर्मचाऱ्यांच्या कुटुंबियांचे Ayushman Card तयार करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या होत्या, परंतु सिंधुदुर्ग जिल्ह्याच्या कर्मचाऱ्यांसाठी ही कार्यवाही पूर्ण झालेली नव्हती.
उद्देश: जिल्ह्यामधील सर्व शासकीय/निमशासकीय कर्मचारी आणि त्यांच्या कुटुंबियांना १००% आरोग्य विमा संरक्षण मिळवून देणे.
शिबिराचे स्वरूप: जिल्हाधिकारी कार्यालय, जिल्हा परिषद, जिल्हा पोलीस अधीक्षक कार्यालय, जिल्हा विशेष सेवा प्राधिकरण, जिल्हा समाजकल्याण कार्यालय या ठिकाणी शिबिरे आयोजित केली जातील.
या शिबिरांमध्ये कर्मचाऱ्यांनी (कंत्राटी कर्मचाऱ्यांसह) आणि त्यांच्या कुटुंबियांनी १००% Ayushman Card निर्मिती करून घेणे बंधनकारक आहे.
Beneficiary Login आणि अंमलबजावणी अहवाल
या योजनेची अंमलबजावणी सुरळीत करण्यासाठी राज्य आरोग्य हमी सोसायटीने Beneficiary Login मार्फत कार्ड निर्मितीचा मागोवा घेण्यासाठी प्रत्येक कार्यालयाला सूचना दिल्या आहेत. जिल्हास्तरीय अधिकाऱ्यांनी या कार्ड निर्मितीची माहिती आणि अंमलबजावणीचा मासिक अहवाल सोबतच्या प्रपत्र-१ मध्ये भरून शासनाला सादर करावा, असे निर्देश देण्यात आले आहेत.
हा निर्णय शासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी अत्यंत दिलासादायक असून, आरोग्य विम्याच्या दृष्टीने एक मोठे पाऊल आहे.
महात्मा फुले जन आरोग्य योजना सुधारित आजारांची यादी जाहीर








