महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाने (School Education and Sports Department, Government of Maharashtra) पदवीधर शिक्षकांच्या सेवाज्येष्ठता (Seniority) आणि पदोन्नतीसंदर्भातील (Promotion) संभ्रम (Confusion) दूर करण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण परिपत्रक जारी केले आहे. मा. उच्च न्यायालय (नागपूर खंडपीठ) आणि मा. सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायनिर्णयांच्या अनुषंगाने (in compliance with judicial orders) हे स्पष्टीकरण देण्यात आले आहे.
पदवीधर शिक्षक सेवाज्येष्ठता, पदोन्नती शासन निर्णय
ज्येष्ठतासूचीचे दोन स्पष्ट प्रकार (Two Clear Types of Seniority List)
- पदवीधर ज्येष्ठतासूची (Graduate Seniority List): ही सूची शिक्षकांना पदवीधर वेतनश्रेणी (Graduate Pay Scale) मंजूर करण्याकरिता विचारात घेण्यात यावी.
- सामाईक ज्येष्ठतासूची (Common Seniority List): ही सूची पदोन्नतीच्या प्रयोजनार्थ (for the purpose of Promotion) विचारात घेण्यात यावी.
ज्येष्ठतेसाठी प्रथम नियुक्ती दिनांक महत्त्वाचा (First Appointment Date is Crucial for Seniority): पदवी (उदा. B.A./B.Com/B.Sc) ही प्राथमिक शिक्षक पदासाठीच्या मूळ अर्हतेशिवायची अधिकची अर्हता (Additional Qualification) आहे. शिक्षकास पदवी प्राप्त झाल्यावर तो पदवीधर शिक्षकांच्या यादीत समाविष्ट होईल.
या यादीतील त्याचा ज्येष्ठतेचा दिनांक हा अखंड सेवेतील (Continuous Service) शिक्षक पदावरील प्रथम नियुक्तीचा जो दिनांक असेल, तोच दिनांक राहील.
पदोन्नतीसाठी सामाईक ज्येष्ठता सूची व्याप्ती वाढवली (Scope of Common Seniority List Extended for Promotion): शिक्षक संवर्गात प्रथम नियुक्ती दिनांक आणि अखंड सेवा विचारात घेऊन ही सामाईक ज्येष्ठतासूची तयार करावी.
पदोन्नतीसाठी ही सूची केवळ उच्च प्राथमिक स्तरावर (इयत्ता ६ वी ते ८ वी) मर्यादित नाही. आता ही सूची उच्च प्राथमिक (इयत्ता ६ वी ते ८ वी), माध्यमिक (इयत्ता ९ वी ते १० वी) तसेच उच्च माध्यमिक (इयत्ता ११ वी ते १२ वी) स्तरांकरिताही विचारात घेण्यात यावी.
पदोन्नतीची अट (Condition for Promotion): पदोन्नतीकरिता आवश्यक असणारी शैक्षणिक व व्यावसायिक अर्हता (Educational and Professional Qualification) अनुभवाच्या अटीसह, संबंधित शिक्षकाकडे पदोन्नतीच्या वेळेस असणे आवश्यक आहे.
प्रवर्ग ‘क’ साठी सेवा कालावधीची अट (Service Period Condition for Category ‘C’) महाराष्ट्र खाजगी शाळेतील कर्मचारी (सेवेच्या शर्ती) नियमावली, १९८१ मधील तरतुदीनुसार, प्रवर्ग ‘क’ मध्ये अंतर्भाव होण्यासाठी शिक्षकाने विहित केलेली अर्हता धारण करणे आवश्यक आहे.
उदाहरणासह स्पष्टीकरण (Clarification with Example): एस.टी.सी./ डीप.एड. किंवा तत्सम व्यावसायिक अर्हताधारक शिक्षकांचा अंतर्भाव प्रवर्ग ‘क’ मध्ये होण्यासाठी त्या शिक्षकाची सेवा किमान १० वर्षे झालेली असणे आवश्यक राहील.
शिक्षण विभागाच्या या स्पष्टीकरणामुळे सेवाज्येष्ठतेसंदर्भातील प्रशासकीय कामकाज (Administrative Work) सुलभ होऊन पदोन्नती प्रक्रिया अधिक पारदर्शक होण्यास मदत मिळेल, अशी अपेक्षा आहे.
अधिक माहितीसाठी : पदवीधर शिक्षक जेष्ठतासूची बाबत शासन निर्णय
