राज्यातील शिक्षकांच्या व्यावसायिक विकासाला चालना देण्यासाठी राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद (SCERT), महाराष्ट्र यांनी केंद्रस्तरीय शिक्षण परिषद 2026-27 संदर्भातील सुधारित मार्गदर्शिका जारी केली आहे. या मार्गदर्शिकेनुसार जून 2026 ते मार्च 2027 या कालावधीत दरमहा केंद्रस्तरीय शिक्षण परिषद आयोजित करण्यात येणार असून प्रत्येक परिषद चार तासांची असेल. तसेच परिषदेचे पाच स्वतंत्र सत्रांमध्ये नियोजन करण्यात आले आहे.
नवीन मार्गदर्शिकेनुसार शिक्षकांचा व्यावसायिक विकास, गुणवत्तापूर्ण अध्यापन, विद्यार्थ्यांच्या अध्ययन निष्पत्तीमध्ये सुधारणा, FLN, क्षमता-आधारित शिक्षण, HPC, SQAAF आणि पालकांचा सहभाग या मुद्द्यांवर विशेष भर देण्यात आला आहे. राज्यातील सर्व समूह साधन केंद्रांमध्ये (CRC) एकाच नियोजनानुसार शिक्षण परिषदांचे आयोजन केले जाणार आहे.
प्रत्येक महिन्यासाठी स्वतंत्र विषय निश्चित
SCERT ने जून 2026 ते मार्च 2027 या कालावधीसाठी प्रत्येक महिन्याचे स्वतंत्र विषय निश्चित केले आहेत. नवीन शैक्षणिक वर्षाचे नियोजन, सेतू अभ्यास, FLN, एकवर्ग व बहुवर्ग अध्यापन, NEP 2020, SMC, उपचारात्मक अध्यापन, विद्यार्थ्यांच्या अध्ययन निष्पत्तीचा आढावा, वार्षिक मूल्यमापन आणि शैक्षणिक गुणवत्ता सुधारणा अशा विविध विषयांवर दरमहा चर्चा केली जाणार आहे.
जुलै 2026 शिक्षण परिषद विषयसूची
जुलै 2026 मध्ये आयोजित करण्यात येणाऱ्या केंद्रस्तरीय शिक्षण परिषदेत पुढील महत्त्वाच्या विषयांवर चर्चा आणि नियोजन करण्यात येणार आहे.
1. जून महिन्यातील कृती आराखड्याचा आढावा
2. एकवर्ग व बहुवर्ग अध्यापन प्रभावी करण्यासाठी नियोजन
3. सेतू अभ्यास (Bridge Course) अंमलबजावणीचा आढावा
4. पायाभूत चाचणी (Baseline Assessment) निकालांचे विश्लेषण
5. FLN (पायाभूत साक्षरता व संख्याज्ञान) संबंधित अध्यापन धोरणे
6. शाळा व्यवस्थापन समिती (SMC) ची भूमिका आणि सहभाग
7. MAA पोर्टल संदर्भातील मार्गदर्शन
8. राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 (NEP 2020) मधील महत्त्वाच्या बाबी
9. पालक सहभाग वाढविण्यासाठी उपक्रमांचे नियोजन
10. पुढील महिन्याचे मासिक अध्यापन नियोजन आणि कृती आराखडा तयार करणे.
पाच सत्रांमध्ये होणार शिक्षण परिषद
सुधारित नियोजनानुसार प्रत्येक केंद्रस्तरीय शिक्षण परिषद पाच सत्रांमध्ये पार पडेल. यामध्ये मागील महिन्याचा आढावा, अनुभव व विचारांची देवाणघेवाण, मासिक अध्यापन नियोजन, पालक व शाळा व्यवस्थापन समितीचा सहभाग आणि राज्यस्तरीय किंवा स्थानिक विषयांवर चर्चा केली जाणार आहे. यामुळे राज्यभरातील शिक्षण परिषदांमध्ये एकसमानता राखण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
शिक्षकांची उपस्थिती राहणार अनिवार्य
मार्गदर्शिकेनुसार सर्व शिक्षकांची शिक्षण परिषदेला उपस्थिती अनिवार्य करण्यात आली आहे. उपस्थितीची नोंद विद्या समीक्षा केंद्र (Vidya Samiksha Kendra) पोर्टल किंवा मोबाईल अॅपद्वारे ऑनलाइन केली जाणार आहे. परिषदेनंतर ठरविण्यात आलेल्या कृती आराखड्याची शाळास्तरावर अंमलबजावणी करण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या आहेत.
केंद्रप्रमुख, CRG, DIET आणि शिक्षणाधिकारी यांना स्पष्ट जबाबदाऱ्या
सुधारित मार्गदर्शिकेमध्ये समूह साधन केंद्र समन्वयक (केंद्रप्रमुख), केंद्र संसाधन गट (CRG), DIET आणि शिक्षणाधिकारी यांच्या जबाबदाऱ्या स्पष्ट करण्यात आल्या आहेत. शिक्षण परिषदांचे नियोजन, शिक्षकांना मार्गदर्शन, उपस्थितीची नोंद, शाळा भेटी, कृती आराखड्याचा आढावा आणि शैक्षणिक गुणवत्तेवर देखरेख ठेवण्याची जबाबदारी संबंधित अधिकाऱ्यांवर सोपविण्यात आली आहे.
शिक्षकांनी काय करावे?
शिक्षकांनी परिषदेला उपस्थित राहण्यापूर्वी मागील महिन्यातील अध्यापनाचा आढावा, विद्यार्थ्यांच्या अध्ययन निष्पत्ती, FLN, मूल्यमापन अहवाल, मासिक अध्यापन नियोजन आणि शैक्षणिक साहित्य (TLM) यांची तयारी करून यावे. तसेच परिषदेमध्ये सक्रिय सहभाग घेऊन शाळास्तरावर कृती आराखड्याची प्रभावी अंमलबजावणी करावी, असेही मार्गदर्शिकेत नमूद करण्यात आले आहे.
केंद्रस्तरीय शिक्षण परिषद 2026-27 संदर्भातील ही सुधारित मार्गदर्शिका राज्यातील शिक्षकांसाठी महत्त्वाची मानली जात असून यामुळे अध्यापनाची गुणवत्ता वाढविण्यास, विद्यार्थ्यांच्या अध्ययन निष्पत्तीमध्ये सुधारणा करण्यास आणि शाळांमध्ये अधिक प्रभावी शैक्षणिक वातावरण निर्माण करण्यास मदत होणार आहे.
