NPS Family Pension GR 2026: १ नोव्हेंबर २००५ नंतर शासकीय सेवेत रुजू झालेल्या कर्मचाऱ्यांसाठी एक ऐतिहासिक आणि दिलासादायक निर्णय घेण्यात आलेला आहे. ज्या कर्मचाऱ्यांना जुन्या पेन्शन ऐवजी NPS लागू होती, त्यांच्या कुटुंबाच्या सुरक्षिततेबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित केले जात होते. मात्र, महाराष्ट्र शासनाच्या कौशल्य आणि नाविन्यता विभागाने १२ मे २०२६ रोजी काढलेल्या नवीन निर्णयामुळे आता हा प्रश्न मार्गी लागला आहे. या निर्णयामुळे केवळ कार्यरत कर्मचाऱ्यांनाच नाही, तर दुर्दैवाने सेवा कालावधीत मृत्यू पावलेल्या कर्मचाऱ्यांच्या वारसांनाही हक्काचे आर्थिक कवच प्राप्त होणार आहे.
NPS Family Pension GR 2026: कर्मचारी आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी महत्त्वाचे बदल
या नवीन शासन निर्णयानुसार, १ नोव्हेंबर २००५ रोजी किंवा त्यानंतर नियुक्त झालेल्या आणि राष्ट्रीय निवृत्तीवेतन प्रणाली (NPS) किंवा परिभाषित अंशदान निवृत्तीवेतन योजना लागू असलेल्या कर्मचाऱ्यांना आता महत्त्वाचे लाभ मिळणार आहेत.
जर एखाद्या कर्मचाऱ्याचा सेवा कालावधीत मृत्यू झाला, तर त्यांच्या कुटुंबाला कुटुंब निवृत्तीवेतन (Family Pension) आणि मृत्यू उपदान (Death Gratuity) मंजूर करण्यात आले आहे. तसेच, जे कर्मचारी शारीरिक अक्षमतेमुळे (रुग्णता सेवानिवृत्ती) सेवेतून निवृत्त होतात, त्यांना रुग्णता निवृत्तीवेतन आणि सेवा उपदानाचा लाभ दिला जाणार आहे.
या योजनेची अंमलबजावणी करताना महाराष्ट्र नागरी सेवा (निवृत्तीवेतन) नियम, १९८२ मधील तरतुदींचा आधार घेतला जाईल. या निर्णयामुळे NPS अंतर्गत येणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या सामाजिक सुरक्षिततेचा प्रश्न मोठ्या प्रमाणात सुटण्यास मदत होणार आहे. NPS Family Pension GR 2026 मधील तरतुदींनुसार, सेवानिवृत्त होणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना आता सेवानिवृत्ती उपदानाचा लाभही घेता येईल.
या प्रक्रियेत पारदर्शकता आणि स्पष्टता राहावी यासाठी शासनाने काही महत्त्वाचे निकष ठरवून दिले आहेत.
- विकल्पाची निवड: सध्या कार्यरत असलेल्या कर्मचाऱ्यांनी या शासन निर्णयाच्या दिनांकापासून एक महिन्याच्या आत आपला विकल्प सादर करणे बंधनकारक आहे. यामध्ये त्यांना महाराष्ट्र नागरी सेवा नियम १९८२ नुसार लाभ हवे आहेत की राष्ट्रीय निवृत्तीवेतन प्रणालीनुसार, हे स्पष्ट करावे लागेल.
- थकबाकी आणि समायोजन: १ नोव्हेंबर २००५ ते निर्णयाच्या दिनांकापर्यंत ज्या कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला आहे, त्यांच्या कुटुंबियांना मृत्यू उपदान आणि निवृत्तीवेतनाची थकबाकी मिळेल. मात्र, यासाठी त्यांना मिळालेले सानुग्रह अनुदान आणि शासनाचे अंशदान (व्याज/लाभांशासह) समायोजित केले जाईल.
- नवीन नियुक्त्या: यापुढे १००% अनुदानित पदावर नियुक्त होणाऱ्या नवीन कर्मचाऱ्यांना रुजू झाल्यापासून ८ दिवसांच्या आत आपला विकल्प नमुना-२ मध्ये सादर करावा लागेल.
या NPS Family Pension GR 2026 मुळे विशेषतः अनुदानित तंत्रशाळा, कनिष्ठ महाविद्यालये आणि व्यवसाय शिक्षण विभागातील कर्मचाऱ्यांना मोठे पाठबळ मिळाले आहे. शासनाच्या या निर्णयामुळे कर्मचाऱ्यांच्या निवृत्तीनंतरच्या किंवा त्यांच्या पश्चात कुटुंबाच्या आर्थिक गरजांचा विचार प्राधान्याने करण्यात आला आहे. सर्व संबंधित कर्मचाऱ्यांनी दिलेल्या मुदतीत आपले नमुना फॉर्म आणि कुटुंबाचा तपशील कार्यालयात जमा करणे आवश्यक आहे, जेणेकरून भविष्यात तांत्रिक अडचणी येणार नाहीत.
अधिक माहितीसाठी कुटुंब निवृत्तीवेतन आणि ग्रॅच्युइटी बाबतचा शासन निर्णय डाउनलोड करा
परिभाषित अंशदान निवृत्तिवेतन योजना/राष्ट्रीय निवृत्तिवेतन प्रणाली अंतर्गत कर्मचाऱ्याचा सेवा कालावधीत मृत्यू झाल्यास त्याच्या कुटुंबियांना कुटुंब निवृत्तिवेतन आणि मृत्यू उपदान व रुग्णता सेवानिवृत्त झालेल्या कर्मचाऱ्याला रुग्णता निवृत्तिवेतन आणि सेवानिवृत्ति उपदान तसेच शासन सेवेतून निवृत्त होणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना सेवा उपदान मंजूर करणेबाबत वित्त विभाग शासन निर्णय डाउनलोड करा.
