महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळ (MSRTC) आता खऱ्या अर्थाने डिजिटल युगात प्रवेश करत आहे. लाल परी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आपल्या एस.टी. बसचा प्रवास आता अधिक स्मार्ट आणि पेपरलेस होणार आहे. राज्याचे परिवहन मंत्री आणि एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी नुकतीच एका महत्त्वपूर्ण निर्णयाची घोषणा केली आहे. त्यानुसार, एस.टी. महामंडळाने आपल्या प्रवाशांसाठी ‘नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड’ अर्थात (MSRTC NCMC Smart Card) प्रणाली लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
या निर्णयामुळे आता सुट्ट्या पैशांची कटकट आणि तिकीट हरवण्याची भीती इतिहासजमा होणार आहे. हा बदल नेमका काय आहे आणि प्रवाशांना याचा कसा फायदा होणार आहे, हे आपण सविस्तर जाणून घेऊया.
एसटी महामंडळ स्मार्ट कार्ड योजना नेमकी काय आहे?
एस.टी. महामंडळाने प्रवाशांच्या सोयीसाठी आणि कारभारात पारदर्शकता आणण्यासाठी एस टी महामंडळ स्मार्ट कार्ड योजना आणली आहे. मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी स्पष्ट केल्याप्रमाणे, ही केवळ एक तांत्रिक सुधारणा नसून प्रवाशांचा विश्वास जिंकणारे एक मोठे पाऊल आहे. या स्मार्ट कार्डमुळे सवलतींची अचूक नोंद ठेवणे, त्याचे पैसे महामंडळाला वेळेवर मिळणे आणि प्रवाशांना कॅशलेस व्यवहाराची सोय मिळणे शक्य होणार आहे.
महत्वाची बाब म्हणजे, विविध सामाजिक सवलतींचा लाभ घेणाऱ्या प्रवाशांसाठी आता हे ST Smart Card अनिवार्य करण्यात आले आहे. यासाठी महामंडळाने ‘मे. ईबिक्स टेक्नॉलॉजीस लि.‘ आणि ‘NSDL पेमेंट्स बँक‘ यांच्याशी करार केला असून, लवकरच सर्व आगारांमध्ये याची अंमलबजावणी सुरू होईल.
MSRTC NCMC Smart Card कोणाकोणाला मिळणार?
एस टी महामंडळ ने समाजातील विविध घटकांचा विचार करून हे कार्ड वेगवेगळ्या प्रवर्गांसाठी उपलब्ध करून दिले आहे.
- विद्यार्थी: शालेय आणि तांत्रिक शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना त्यांच्या ‘सरल’ (Saral) आयडी क्रमांकाशी जोडलेले स्मार्ट कार्ड दिले जाईल.
- ज्येष्ठ नागरिक व महिला: अमृत ज्येष्ठ नागरिक योजनेचे लाभार्थी, सर्वसाधारण ज्येष्ठ नागरिक आणि महिला प्रवाशांना त्यांच्या आधार कार्डशी संलग्न केलेले स्मार्ट कार्ड मिळेल.
- दिव्यांग प्रवासी: दिव्यांग बांधवांना त्यांच्या UDID क्रमांकाशी जोडलेले विशेष कार्ड दिले जाईल.
- पत्रकार व पुरस्कारार्थी: अधिस्वीकृतीधारक पत्रकार, स्वातंत्र्यसैनिक आणि राज्यस्तरीय पुरस्कार विजेत्यांना विभागीय कार्यालयाच्या मुख्यालय आगारातून हे कार्ड वितरित केले जाईल.
एसटी भाडेवाढ रद्द! पूर परिस्थितीमुळे 10% दरवाढ मागे, प्रवाशांना मिळाला मोठा दिलासा
कार्डची किंमत आणि रिचार्ज प्रक्रिया
नवीन ST Smart Card मिळवणे आणि वापरणे अत्यंत सोपे ठेवण्यात आले आहे.
किंमत: नवीन स्मार्ट कार्डची किंमत १९९ रुपये (GST सह) आहे. मात्र, ज्यांच्याकडे जुने स्मार्ट कार्ड आहे, त्यांनी ते जमा केल्यास त्यांना नवीन कार्ड फक्त १४९ रुपयांत मिळणार आहे.
वॉलेट आणि रिचार्ज: या कार्डमध्ये प्रवाशांना किमान १०० रुपये बॅलन्स ठेवावा लागेल. त्यानंतर ५० रुपयांच्या पटीत रिचार्ज करता येईल.
रिचार्ज कोठे कराल?: रिचार्ज करण्यासाठी प्रवाशांना रांगेत उभे राहण्याची गरज नाही. तुम्ही वाहकाकडील ETIM मशीनद्वारे, अधिकृत वेबसाईटवरून, मोबाईल ॲपद्वारे किंवा नेमलेल्या एजंटकडून सहज रिचार्ज करू शकता.
ग्रामीण प्रवाशांसाठी मोठा दिलासा
ग्रामीण भागातील प्रवाशांना डिजिटल सेवा वापरताना अडचणी येऊ नयेत, म्हणून एस टी महामंडळ स्मार्ट कार्ड नोंदणीसाठी व्यापक यंत्रणा उभारण्यात आली आहे. विशेषतः महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या मदतीसाठी ३००० हून अधिक अधिकृत एजंट नियुक्त करण्यात आले आहेत. तसेच, थेट बसस्थानकांवरच नोंदणीची सुविधा उपलब्ध असल्याने कोणालाही हेलपाटे मारावे लागणार नाहीत.
MSRTC NCMC Smart Card हे पाऊल एस.टी. प्रवासाला आधुनिकतेकडे घेऊन जाणारे आहे. एकाच कार्डच्या स्पर्शाने आता प्रवास सुरक्षित, पारदर्शक आणि सुलभ होणार आहे. त्यामुळे तुम्ही जर सवलतींचे लाभार्थी असाल, तर लवकरात लवकर आपले स्मार्ट कार्ड काढून घ्या आणि या डिजिटल क्रांतीचा भाग बना.
अधिक माहितीसाठी : https://msrtc.maharashtra.gov.in/
