ANM-GNM प्रवेश प्रक्रियेत मोठा बदल; जाणून घ्या संपूर्ण प्रवेश प्रक्रिया

राज्यातील परिचारिका शिक्षण क्षेत्रात मोठा बदल करण्यात आला आहे. वैद्यकीय शिक्षण व औषधी द्रव्ये विभागाने एएनएम (ANM) आणि जीएनएम (GNM) परिचारिका पदविका अभ्यासक्रमांच्या प्रवेश प्रक्रियेत पारदर्शकता, गुणवत्ता आणि एकसमानता आणण्यासाठी महत्त्वपूर्ण शासन निर्णय जारी केला आहे. या निर्णयानुसार शैक्षणिक वर्ष २०२७-२८ पासून राज्यातील संबंधित महाविद्यालयांमधील ANM आणि GNM अभ्यासक्रमांचा प्रवेश राज्य सामाईक प्रवेश परीक्षा (CET) द्वारे करण्यात येणार आहे.

मात्र, शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी विद्यार्थ्यांना दिलासा देत बारावीच्या गुणांच्या आधारे केंद्रीभूत प्रवेश प्रक्रिया (CAP) राबविण्यात येणार आहे.

आतापर्यंत ANM आणि GNM अभ्यासक्रमांच्या प्रवेशासाठी विविध संस्थांकडून वेगवेगळ्या पद्धतीने प्रक्रिया राबविण्यात येत होती. त्यामुळे प्रवेश निकषांमध्ये एकसमानता नव्हती. पारदर्शकतेबाबत प्रश्न उपस्थित होत होते. विद्यार्थ्यांना अनेक ठिकाणी अर्ज करावे लागत असल्याने वेळ, पैसा आणि मानसिक ताण वाढत होता.

या सर्व बाबी लक्षात घेऊन इतर व्यावसायिक अभ्यासक्रमांप्रमाणेच ANM आणि GNM प्रवेश प्रक्रियाही CET आधारित करण्याचा निर्णय शासनाने घेतला आहे.

२०२६-२७ साठी प्रवेश कसा होणार?

शासन निर्णयानुसार शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी प्रवेश प्रक्रिया पूर्वीप्रमाणे बारावीच्या गुणांच्या आधारे होणार आहे.

ही प्रक्रिया राज्य सामाईक प्रवेश परीक्षा कक्ष (CET Cell) मार्फत केंद्रीभूत प्रवेश प्रक्रिया (CAP) द्वारे राबविली जाईल. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना यावर्षी CET परीक्षा देण्याची आवश्यकता नाही.

हे ही वाचा

अकरावी प्रवेशाच्या पुढील फेरीचे सुधारित वेळापत्रक जाहीर

२०२७-२८ पासून काय बदलणार?

शैक्षणिक वर्ष २०२७-२८ पासून ANM आणि GNM अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेश घेण्यासाठी राज्य सामाईक प्रवेश परीक्षा (CET) देणे आवश्यक राहील.

या परीक्षेतील गुणवत्तेनुसार विद्यार्थ्यांची मेरिट यादी तयार केली जाईल आणि त्यावर आधारित महाविद्यालयांचे वाटप करण्यात येईल.

CET Cell कडे कोणत्या जबाबदाऱ्या असतील?

शासन निर्णयानुसार, शैक्षणिक वर्ष २०२७-२८ पासून ANM आणि GNM अभ्यासक्रमांच्या प्रवेश प्रक्रियेची संपूर्ण जबाबदारी राज्य सामाईक प्रवेश परीक्षा कक्ष (State CET Cell) यांच्याकडे असेल. प्रवेश प्रक्रिया पारदर्शक, एकसमान आणि गुणवत्तापूर्ण पद्धतीने राबविण्यासाठी CET Cell पुढील कामे करेल.

• प्रवेश प्रक्रियेसाठी सविस्तर माहिती पुस्तिका (Information Brochure) प्रसिद्ध करणे.
• ऑनलाइन अर्ज नोंदणी सुरू करून विद्यार्थ्यांकडून अर्ज स्वीकारणे.
• विद्यार्थ्यांच्या कागदपत्रांची पडताळणी (Document Verification) करणे.
• प्रवेशासाठी गुणवत्ता यादी (Merit List) जाहीर करणे.
• महाविद्यालयनिहाय जागांची माहिती (Seat Matrix) प्रसिद्ध करणे.
• विद्यार्थ्यांकडून महाविद्यालयांचे प्राधान्यक्रम (Option Form) स्वीकारणे.
• मेरिट आणि विद्यार्थ्यांच्या पसंतीनुसार ऑनलाइन जागावाटप (Seat Allotment) करणे.
• प्रवेश प्रक्रियेदरम्यान उद्भवणाऱ्या तांत्रिक आणि प्रशासकीय बाबींचे नियोजन व निराकरण करणे.
• शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार संपूर्ण केंद्रीभूत प्रवेश प्रक्रिया (CAP) पार पाडणे.

पात्रता निकष काय असतील?

ANM आणि GNM प्रवेशासाठीचे पात्रता निकष भारतीय परिचारिका परिषद (Indian Nursing Council) यांच्या नियमांनुसारच राहतील.

भविष्यात परिषदेकडून पात्रतेमध्ये कोणताही बदल झाल्यास तो देखील राज्यातील प्रवेश प्रक्रियेत लागू केला जाईल.

आरक्षण नियम लागू राहणार

• प्रवेश प्रक्रियेत महाराष्ट्र शासनाचे विद्यमान आरक्षण धोरण लागू राहणार आहे.
• सर्व संवर्गातील विद्यार्थ्यांना शासनाच्या नियमांनुसार आरक्षणाचा लाभ मिळेल.

हे ही वाचा

MPSC मार्फत गट-क संवर्गातील 2619 पदांसाठी जाहिरात प्रसिद्ध, संपूर्ण माहिती जाणून घ्या

प्रवेश शुल्क कसे निश्चित होणार?

सरकारी ANM आणि GNM महाविद्यालयांमधील प्रवेश शुल्क शासनाच्या धोरणानुसार निश्चित केले जाईल.

तर खासगी महाविद्यालयांमधील शुल्क शुल्क नियामक प्राधिकरण (Fees Regulating Authority – FRA) यांच्या नियमानुसार निश्चित करण्यात येईल.

विद्यार्थ्यांना काय फायदा होणार?

• नवीन प्रणालीमुळे राज्यभर एकसमान प्रवेश प्रक्रिया लागू होईल.
• प्रवेश प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आणि पारदर्शक होईल.
• अनेक ठिकाणी स्वतंत्र अर्ज करण्याची गरज कमी होईल.
• गुणवत्तेनुसार प्रवेश मिळाल्याने विद्यार्थ्यांमध्ये समान स्पर्धा निर्माण होईल.
• केंद्रीभूत प्रवेशामुळे जागांचे वाटप अधिक न्याय्य पद्धतीने होईल.
• विद्यार्थ्यांचा वेळ, पैसा आणि मानसिक ताण कमी होईल.

कोणत्या महाविद्यालयांना हा निर्णय लागू होईल?

हा शासन निर्णय वैद्यकीय शिक्षण व औषधी द्रव्ये विभागाच्या नियंत्रणाखालील तसेच महाराष्ट्र राज्य शुश्रूषा व परावैद्यक शिक्षण मंडळाशी संलग्न ANM आणि GNM पदविका अभ्यासक्रम चालविणाऱ्या महाविद्यालयांना लागू होणार आहे.

शासन निर्णयातील महत्त्वाचे मुद्दे

• शासन निर्णय ३० जून २०२६ रोजी जारी करण्यात आला.
• २०२६-२७ मध्ये बारावीच्या गुणांवर CAP द्वारे प्रवेश होणार.
• २०२७-२८ पासून CET परीक्षा अनिवार्य राहणार.
• संपूर्ण प्रवेश प्रक्रिया CET Cell मार्फत राबविण्यात येणार.
• पात्रता भारतीय परिचारिका परिषदेच्या नियमांनुसार राहील.
• आरक्षण व शुल्काबाबत शासन आणि FRA चे नियम लागू राहतील.

ANM आणि GNM अभ्यासक्रमांच्या प्रवेश प्रक्रियेत CET लागू करण्याचा राज्य शासनाचा निर्णय हा परिचारिका शिक्षण क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. या निर्णयामुळे प्रवेश प्रक्रियेत पारदर्शकता, गुणवत्ता आणि एकसमानता वाढेल. तसेच पात्र विद्यार्थ्यांना गुणवत्तेनुसार प्रवेश मिळण्यास मदत होईल. मात्र, २०२६-२७ मध्ये प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी कोणताही बदल नसून त्यांना बारावीच्या गुणांच्या आधारेच केंद्रीभूत प्रवेश प्रक्रियेत सहभागी होता येणार आहे.