महाराष्ट्रातील शिक्षक भरतीची वाट पाहणाऱ्या हजारो उमेदवारांसाठी शालेय शिक्षण विभागाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. पवित्र पोर्टल (Pavitra Portal) द्वारे होणाऱ्या शिक्षक भरतीची प्रक्रिया अधिक पारदर्शक, सुलभ आणि उमेदवाराभिमुख करण्यासाठी शासनाने जानेवारी 2026 मध्ये काही महत्त्वाच्या सुधारणा लागू केल्या होत्या. त्यानंतर 24 जुलै 2026 रोजी शुद्धीपत्रक (Corrigendum) जारी करून सेमी इंग्रजी माध्यमातील शिक्षकांच्या पात्रतेबाबत आणखी एक महत्त्वाची स्पष्टता करण्यात आली आहे.
या बदलांमुळे शिक्षक भरती प्रक्रियेत सहभागी होणाऱ्या उमेदवारांना अर्ज, प्राधान्यक्रम (Preferences), पात्रता आणि माध्यमाच्या निकषांबाबत अधिक स्पष्टता मिळणार आहे.
शासनाने बदलांची गरज का भासली?
पवित्र पोर्टलवरील शिक्षक भरती प्रक्रिया अधिक सुलभ आणि पारदर्शक करण्यासाठी यापूर्वी विविध शासन निर्णय लागू करण्यात आले होते. मात्र, प्रत्यक्ष भरती प्रक्रियेदरम्यान काही तरतुदींमुळे अनावश्यक गुंतागुंत निर्माण होत असल्याचे शासनाच्या निदर्शनास आले. त्यामुळे विद्यमान नियमांचा आढावा घेऊन काही तरतुदी रद्द करण्यात आल्या आणि त्यांच्या जागी सुधारित नियम लागू करण्यात आले.
शिक्षक भरतीतील प्रमुख बदल
उमेदवारांना पुन्हा परीक्षा देण्याची संधी
पूर्वी एखाद्या जाहिरातीत निवड झाल्यानंतर त्याच गुणांच्या आधारे पुढील जाहिरातींसाठी पात्रता निश्चित केली जात होती. आता जर उमेदवाराला त्याच गटासाठी पुन्हा स्पर्धा करायची असेल, तर त्याला नवीन अभिक्षमता व बुद्धिमत्ता चाचणी (Aptitude and Intelligence Test) द्यावी लागेल. नव्या परीक्षेतील गुणांच्या आधारेच त्याची पात्रता निश्चित केली जाईल.
प्राधान्यक्रम लॉक करण्याचा नवा नियम
यापूर्वी उमेदवारांना उपलब्ध असलेल्या सर्व रिक्त पदांसाठी प्राधान्यक्रम देण्याची मुभा होती. सुधारित नियमानुसार उमेदवाराला पात्र असलेल्या सर्व पदांची निवड दिसेल, मात्र त्यापैकी जास्तीत जास्त 50 प्राधान्यक्रम (Preferences) लॉक करता येतील. मुलाखत असलेल्या आणि मुलाखत नसलेल्या दोन्ही प्रकारच्या भरतीसाठी ही मर्यादा स्वतंत्रपणे लागू राहील.
वयोमर्यादा कशी मोजली जाईल?
यापूर्वी काही भरती प्रक्रियेत वयोमर्यादा संबंधित चाचणी अर्जाच्या तारखेप्रमाणे विचारात घेतली जात होती. आता संबंधित जाहिरात प्रसिद्ध झालेल्या दिवशी उमेदवाराचे वय ग्राह्य धरले जाईल. त्यामुळे वयोमर्यादा निश्चित करण्याची प्रक्रिया अधिक स्पष्ट झाली आहे.
सेमी इंग्रजी माध्यमासाठी मोठी स्पष्टता
या शासन निर्णयातील सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे सेमी इंग्रजी (Semi English) माध्यमातील शिक्षक पात्रतेसंदर्भातील नियम.
जानेवारी 2026 च्या शासन निर्णयात संबंधित माध्यमाच्या शाळांसाठी उमेदवाराच्या माध्यमाचा विचार करण्याची तरतूद करण्यात आली होती. तसेच इयत्ता 1 ते 5 साठी इंग्रजी माध्यमातून व्यावसायिक पात्रता पूर्ण केलेल्या उमेदवारांना प्राधान्य देण्याची व्यवस्था करण्यात आली होती. आवश्यक उमेदवार उपलब्ध नसल्यास 12 वी विज्ञान किंवा बी.ए./एम.ए. इंग्रजी अथवा बी.एस्सी./एम.एस्सी अशी पात्रता असलेल्या उमेदवारांनाही संधी देण्याची तरतूद होती.
24 जुलै 2026 च्या शुद्धीपत्रकात नेमका काय बदल झाला?
शालेय शिक्षण विभागाने 24 जुलै 2026 रोजी जारी केलेल्या शुद्धीपत्रकाद्वारे माध्यमाच्या पात्रतेबाबत अधिक स्पष्टता दिली आहे.
आता उमेदवाराने शालांत परीक्षा ज्या माध्यमातून उत्तीर्ण केली आहे त्या माध्यमाच्या शाळेसाठी त्याची उमेदवारी विचारात घेतली जाईल. याशिवाय, शालांत परीक्षेत दुसरी भाषा (Second Language) म्हणून घेतलेल्या माध्यमाच्या शाळेसाठीदेखील उमेदवाराची पात्रता विचारात घेतली जाऊ शकते.
उदाहरणार्थ, एखाद्या उमेदवाराने मराठी माध्यमातून शिक्षण घेतले असेल; परंतु शालांत परीक्षेत हिंदी किंवा उर्दू दुसरी भाषा म्हणून घेतली असेल, तर संबंधित माध्यमाच्या शाळेसाठी त्याच्या उमेदवारीचा विचार करण्याचा मार्ग खुला झाला आहे. ही सुधारणा अनेक उमेदवारांसाठी संधी वाढवणारी ठरू शकते.
कोणत्या भरतीसाठी लागू राहणार?
शासनाने स्पष्ट केले आहे की, सुधारित नियम शिक्षक अभिक्षमता व बुद्धिमत्ता चाचणी 2025 (TAIT 2025) नुसार होणाऱ्या सर्व जाहिरातींसाठी लागू राहतील. तसेच भविष्यातील शिक्षक भरती प्रक्रियेलाही हे नियम लागू असतील. याशिवाय पवित्र पोर्टलद्वारे शिक्षक भरती करणाऱ्या इतर प्रशासकीय विभागांनाही या सुधारित तरतुदी लागू राहतील.
उमेदवारांनी आता काय करावे?
पवित्र पोर्टलवर अर्ज करण्यापूर्वी स्वतःची शैक्षणिक पात्रता, माध्यम, व्यावसायिक पात्रता आणि शिक्षक अभिक्षमता व बुद्धिमत्ता चाचणीतील गुण यांची पडताळणी करावी. प्राधान्यक्रम निश्चित करताना केवळ आवश्यक आणि योग्य पर्याय निवडावेत. तसेच नवीन शुद्धीपत्रकानुसार माध्यमाच्या पात्रतेत झालेल्या बदलांचा अभ्यास करूनच अर्ज भरावा.
पवित्र पोर्टल शिक्षक पद भरती शासन निर्णय पीडीएफ
पवित्र पोर्टल शिक्षक भरती प्रक्रियेत वेळोवेळी केलेल्या सुधारणा संदर्भातील शासन निर्णय तुम्ही खाली दिलेल्या लिंकवर पाहू शकता.
- पवित्र पोर्टल शिक्षक भरती दिनांक 24 जुलै 2026 रोजीचे शुद्धीपत्रक
- पवित्र पोर्टल शिक्षक भरती दिनांक 20 जानेवारी 2026 रोजीचा शासन निर्णय
- दिनांक 20 जानेवारी 2026 रोजीचा दूसरा शासन निर्णय
पवित्र पोर्टल शिक्षक भरती प्रक्रियेत करण्यात आलेल्या सुधारणा या भरती अधिक पारदर्शक, सुलभ आणि उमेदवाराभिमुख करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या मानल्या जात आहेत. विशेषतः प्राधान्यक्रम मर्यादा, पुनर्परीक्षेची संधी आणि सेमी इंग्रजी माध्यमातील पात्रतेबाबत करण्यात आलेली स्पष्टता अनेक उमेदवारांसाठी दिलासादायक ठरणार आहे. त्यामुळे आगामी शिक्षक भरतीसाठी अर्ज करण्यापूर्वी उमेदवारांनी सुधारित शासन निर्णय आणि शुद्धीपत्रकाचा अभ्यास करणे आवश्यक आहे.
