राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या सेवाविषयक नोंदी अधिक पारदर्शक आणि गतिमान करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या सामान्य प्रशासन विभागाने महत्त्वाकांक्षी Maha eHRMS (मानव संसाधन व्यवस्थापन प्रणाली) प्रकल्पासाठी सविस्तर मार्गदर्शक सूचना (Guidelines) जारी केल्या आहेत. या प्रणालीद्वारे कर्मचाऱ्यांच्या ‘नियुक्ती ते सेवानिवृत्ती’ पर्यंतच्या सर्व सेवा नोंदींचे Digitization (डिजिटायझेशन) करून सर्व प्रक्रियांचे Automation (स्वयंचलन) करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
यामुळे कर्मचाऱ्यांचे वेतन, स्थायित्व प्रमाणपत्र तसेच निवृत्तीवेतनासारखे लाभ वेळेवर मिळण्यास मदत होणार आहे. पूर्वी ‘महा-आस्था’ या नावाने ओळखली जाणारी ही प्रणाली आता Maha eHRMS म्हणून ओळखली जाईल.
Maha eHRMS प्रकल्पाची अंमलबजावणी दोन टप्प्यांत
हा प्रकल्प संपूर्ण राज्यात दोन प्रमुख टप्प्यांमध्ये (Two Phases) राबविण्यात येणार आहे:
Phase I: मंत्रालयीन प्रशासकीय विभागांतील अधिकारी व कर्मचाऱ्यांसाठी ही प्रणाली सर्वप्रथम सुरू होईल.
Phase II: यानंतर प्रशासकीय विभागांच्या अखत्यारीतील क्षेत्रिय कार्यालयांतील (Field Offices) कर्मचाऱ्यांसाठी अंमलबजावणी केली जाईल.
दुसऱ्या टप्प्यातील कार्यालयांना Digitization करण्यापूर्वीच कर्मचाऱ्यांची भौतिक सेवापुस्तके (Physical Service Book) अद्ययावत (Updation) करून ठेवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
Digitization प्रक्रियेचे ४ मुख्य टप्पे
मंत्रालयीन विभागांना Maha eHRMS प्रणालीमध्ये नोंदी डिजिटल करण्यासाठी डिसेंबर २०२५ पर्यंतची Deadline देण्यात आली आहे. यासाठी ४ प्रमुख टप्पे निश्चित केले आहेत:
भौतिक सेवापुस्तकाचे Updation: मंत्रालयीन विभागाने eHRMS Cell च्या नियंत्रणाखाली कर्मचाऱ्यांचे भौतिक सेवापुस्तक पूर्णपणे अद्ययावत करणे.
Scanning आणि Upload: अद्ययावत केलेले सेवापुस्तक Scan करून (300 dpi colour) PDF स्वरूपात DDO (आहरण व संवितरण अधिकारी) यांच्या लॉगिनमधून प्रणालीवर Upload करणे.
Data feeding: ३ नोव्हेंबर २०२५ पासून डेटा एंट्री लॉगिनमधून सेवापुस्तकातील माहिती डिजिटल प्रणालीवर भरणे. वेतनसंबंधी माहिती Sevarth System सोबतच्या Integration मुळे Automatically (आपोआप) उपलब्ध होईल. प्रत्येक ३० कर्मचाऱ्यांमागे किमान एक Data Entry Login तयार करण्याची सूचना आहे.
Authentication: भरलेल्या माहितीची पडताळणी करून Authentication करणे आणि कर्मचाऱ्यांचे Onboarding (प्रणालीवर नोंदणी) पूर्ण करणे.
माहितीतील त्रुटींसाठी ‘Correction Slip’
Data Entry पूर्ण झाल्यावर DDO अधिकाऱ्याने कर्मचाऱ्याला e-Service Book आणि भौतिक सेवापुस्तकाची Scanned copy उपलब्ध करून देणे आवश्यक आहे. या नोंदी तपासताना काही विसंगती आढळल्यास कर्मचाऱ्याला ‘परिशिष्ट-५’ मधील नमुन्यात Correction Slip (सुधारणा अर्ज) सादर करण्याची मुभा असेल.
DDO ने केवळ भौतिक सेवापुस्तक आणि अधिकृत कागदपत्रांच्या आधारे पडताळणी करून Typographical errors (टंकलेखनातील चुका) दुरुस्त करायच्या आहेत. भौतिक सेवापुस्तकात नसलेल्या नोंदी ई-सेवापुस्तकात घेण्यास सक्त मनाई आहे. अंतिम मान्यतेसाठी DDO अधिकाऱ्याला Digital Signature (डिजिटल स्वाक्षरी) वापरून Final Approval द्यावे लागेल.
गोपनीयता आणि सुरक्षा (Security) महत्त्वाची
Maha eHRMS वरील माहिती अत्यंत संवेदनशील (Sensitive) असल्याने, सर्व विभागांनी लॉगिन आयडी/पासवर्डची गोपनीयता (Confidentiality) राखणे अनिवार्य आहे. Nodal Officers नी NIC Security Protocol चे (राष्ट्रीय सूचना विज्ञान केंद्राच्या सुरक्षा नियमांचे) काटेकोर पालन सुनिश्चित करावे, असे शासनाने स्पष्ट केले आहे. या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी सामान्य प्रशासन विभागाने समर्पित Support System आणि Help Desk Support टीम नियुक्त केली आहे.
अधिक माहितीसाठी: शासन निर्णय डाउनलोड करा
