केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाने (CBSE) हुशार आणि गुणवंत विद्यार्थिनींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि पालकांच्या प्रयत्नांना पाठिंबा देण्यासाठी CBSE Single Girl Scholarship Scheme २०२५ ची घोषणा केली आहे. या योजनेविषयी सविस्तर माहिती पाहूया.
CBSE Single Girl Scholarship Scheme संपूर्ण माहिती
CBSE Single Girl Scholarship Scheme या योजनेचा मुख्य उद्देश अशा ‘एकल कन्या’ (Single Girl Child) विद्यार्थिनींना शिष्यवृत्ती प्रदान करणे आहे, ज्यांनी दहावीच्या परीक्षेत उत्कृष्ट कामगिरी केली आहे आणि त्या पुढील शिक्षण CBSE-संलग्न शाळांमध्ये घेत आहेत.
ही योजना २००६ मध्ये सुरू करण्यात आली होती. या शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आहे आणि कोणतीही ऑफलाइन किंवा हार्डकॉपी अर्ज स्वीकारली जाणार नाही.
शिष्यवृत्तीसाठी आवश्यक पात्रता आणि निकष
CBSE Single Girl Scholarship Scheme 2025 च्या या योजनेअंतर्गत ‘फ्रेश ॲप्लिकेशन’ (Fresh Application) साठी, विद्यार्थिनी पात्र होण्यासाठी खालील निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
- सर्वप्रथम, अर्जदार तिच्या पालकांची एकमेव कन्या (Only Girl Child) असावी.
- तिने २०२५ मध्ये CBSE कक्षा X ची परीक्षा ७०% किंवा त्याहून अधिक गुणांसह उत्तीर्ण केलेली असावी.
- सध्या ती CBSE-संलग्न असलेल्या शाळेत कक्षा XI मध्ये शिकत असावी.
- पालकांचे वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न (Gross Parental/Family Income) रु. ८ लाख प्रति वर्ष पर्यंत असणे बंधनकारक आहे.
- यासोबतच, शुल्क मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे: कक्षा X मध्ये मासिक शिक्षण शुल्क (Monthly Tuition Fee) रु. २,५००/- पेक्षा जास्त नसावे, तर कक्षा XI आणि XII साठी हे शुल्क रु. ३,०००/- प्रति महिना पेक्षा जास्त नसावे.
- NRI अर्जदारांसाठी ही मासिक शुल्क मर्यादा रु. ६,०००/- पर्यंत आहे.
अर्ज प्रक्रिया आणि वेळेचे नियोजन
या शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज करण्याची संपूर्ण प्रक्रिया ऑनलाइन आहे. अर्ज करण्यासाठी, विद्यार्थिनीने प्रथम cbse.gov.in या वेबसाइटवर जाऊन ‘Scholarship Tab‘ (छात्रवृत्ति लिंक) वर क्लिक करावे लागते. त्यानंतर ‘Guidelines and Application Forms 2025/Apply Online’ या लिंकवर क्लिक करून कक्षा X चा रोल नंबर आणि जन्मतारीख वापरून लॉगिन करावे लागते.
- Single Girl Child Scholarship – 2025 (Fresh Application) – Apply Online
- CBSE Merit Scholarship Scheme for Single Girl Child of Class X – Renewal – Apply Online
- Verify the student’s SGCS-X Application by the school – School Login
लॉगिन यशस्वी झाल्यावर, अर्ज भरताना ‘पहिली तिमाही शुल्क स्लिप’, ‘उत्पन्न प्रमाणपत्र’, ‘नवीनतम छायाचित्र’ आणि ‘पासबुकचे पहिले पान’ यांसारखी आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करावी लागतात. अर्ज पूर्ण झाल्यावर तो स्वीकारला जाईल आणि एक अर्ज क्रमांक (Application Number) तयार होईल, त्यानंतर विद्यार्थिनी पुष्टीकरण पृष्ठाची प्रिंट काढू शकते.
CBSE Single Girl Scholarship Scheme (SGC) साठी अर्ज सादर करण्याची आणि त्याची पडताळणी करण्याची प्रक्रिया पुढीलप्रमाणे आहे:
- अर्जदारांनी ऑनलाइन अर्ज सादर करणे – दिनांक २२-०९-२०२५ ते २३-१०-२०२५
- शाळांद्वारे अर्जाची पडताळणी (Verification) – दिनांक २५-०९-२०२५ ते ३०-१०-२०२५
शिष्यवृत्तीचा दर आणि नूतनीकरण प्रक्रिया
या योजनेंतर्गत शिष्यवृत्तीचा दर प्रति महिना रु. १,०००/- (एक हजार रुपये) असा आहे आणि ही शिष्यवृत्ती जास्तीत जास्त दोन वर्षांसाठी (कक्षा XI आणि XII) दिली जाते.
शिष्यवृत्तीचे पेमेंट केवळ ECS/NEFT द्वारे केले जाईल. पहिल्या वर्षाची शिष्यवृत्ती यशस्वीरित्या पूर्ण झाल्यावर, दुसऱ्या वर्षासाठी (कक्षा XII) तिचे नूतनीकरण (Renewal) केले जाते.
नूतनीकरणासाठी विद्यार्थिनीने कक्षा XI मध्ये ७०% किंवा त्याहून अधिक गुण मिळवणे आणि कक्षा XII मध्ये पदोन्नती (Promotion) मिळवणे आवश्यक आहे.
CBSE Single Girl Scholarship Scheme अंतर्गत २०२४ मध्ये शिष्यवृत्ती मिळालेल्या विद्यार्थिनींना २०२५ मध्ये नूतनीकरणासाठी अर्ज करता येईल.
मुलींना मोफत शिक्षण शासन निर्णय
CBSE Single Girl Scholarship Scheme माहिती पुस्तिका
- Public Notice (1.14 MB) 25/09/2025
- Guidelines for CBSE Merit Scholarship Scheme for Single Girl Children Class X 2025 (491 KB) 25/09/2025
- How to fill the online application by applicant/How to verify the student’s SGCS-X Application by the school (621 KB) (25/09/2025)
- Verification of online applications of Single Girl Child Scholarship 2025 by the CBSE – affiliated Schools-reg (2.95 MB) – 25/09/2025
अधिक माहितीसाठी : https://www.cbse.gov.in/cbsenew/scholar.html
