Teacher TET Exam (शिक्षक पात्रता परीक्षा) राज्यातील शिक्षकांसाठी अनिवार्य करण्याच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या दिनांक १ सप्टेंबर २०२५ रोजीच्या महत्त्वपूर्ण निर्णयानंतर राज्यातील शिक्षण क्षेत्रात मोठी चर्चा सुरू आहे. या निर्णयाची अंमलबजावणी आणि शिक्षकांच्या मागण्या यासंबंधीचा विषय नुकताच विधानसभेत चर्चेला आला, जिथे शालेय शिक्षण मंत्र्यांनी सविस्तर खुलासा केला आहे.
आमदार डॉ. नितीन राऊत, श्री. अमिन पटेल यांच्यासह २० आमदारांनी उपस्थित केलेल्या तारांकित प्रश्नांना उत्तर देताना शिक्षण मंत्री श्री. दादाजी भुसे यांनी महत्त्वपूर्ण माहिती दिली.
काय आहे सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय?
शिक्षणमंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार इयत्ता १ ली ते ८ वी साठी नियुक्त असलेल्या आणि ज्यांच्या सेवा कालावधी ५ वर्षांहून अधिक शिल्लक आहे, अशा बिगर अल्पसंख्याक शाळांमधील सर्व कार्यरत शिक्षकांना दोन वर्षांच्या मुदतीत (ऑगस्ट २०२६ पर्यंत) Teacher TET Exam उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे.
ज्या शिक्षकांचा सेवा कालावधी ५ वर्षांपेक्षा कमी शिल्लक आहे, त्यांना यातून सूट असली तरी, पदोन्नतीसाठी त्यांना ही परीक्षा उत्तीर्ण करणे बंधनकारक आहे.
यापूर्वी १३ फेब्रुवारी २०१३ च्या शासन निर्णयानुसार आणि ३० जून २०१६ च्या परिपत्रकानुसार नियुक्त झालेल्या शिक्षकांना तीन संधी उपलब्ध करून देण्यात आल्या होत्या.
पुनर्विचार याचिका आणि प्रशासकीय अडचणी
सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाविरुद्ध काही राज्यांनी पुनर्विचार याचिका दाखल केल्या आहेत का, याबाबत आपल्याकडे कोणतीही अधिकृत माहिती उपलब्ध नाही, असे शिक्षणमंत्र्यांनी नमूद केले.
Teacher TET Exam २०२५ मध्ये तांत्रिक/प्रशासकीय अडचणींमुळे उमेदवार संधीपासून वंचित राहिले असल्याची बाब शिक्षण विभागाने फेटाळून लावली आहे.
अपात्र ठरलेल्या उमेदवारास पुढील परीक्षा देण्याची मुभा असून, पात्र उमेदवारदेखील वाढीव गुणांसाठी पुन्हा परीक्षा देऊ शकतात, असे स्पष्टीकरण देण्यात आले.
शिक्षक संघटनांच्या प्रमुख मागण्या आणि शासनाची भूमिका
शिक्षकांना दोन वर्षांचा कालावधी द्यावा: या मागणीनुसार आता सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयानुसार ऑगस्ट २०२६ पर्यंतची मुदत देण्यात आली आहे.
अशैक्षणिक कामातून मुक्ती: शिक्षकांवरील अशैक्षणिक कामाचे ओझे कमी करण्याबाबत २३ ऑगस्ट २०२४ रोजीच्या शासन निर्णयान्वये आवश्यक तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.
विशेष रजा: परीक्षेच्या तयारीसाठी ६ महिन्यांची विशेष रजा मंजूर करण्याची मागणी संघटनेने केली आहे, मात्र यावर कोणताही थेट निर्णय घेण्यात आलेला नाही.
वर्षातून दोन वेळा परीक्षा: शिक्षकांना अधिक संधी मिळाव्यात यासाठी वर्षातून दोन वेळा Teacher TET Exam घेण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
सक्तीची निवृत्ती आणि शासनाची कार्यवाही
इतर मागास बहुजन कल्याण विभागाने १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी दोन वर्षांत परीक्षा उत्तीर्ण न झालेल्या शिक्षकांना सक्तीची निवृत्ती देण्याबाबत एक पत्र जारी केले होते, हे खरे आहे.
तथापि, त्या विभागाने २० नोव्हेंबर २०२५ रोजी सदर पत्र अधिक्रमित (रद्द) केले आहे, अशी माहिती शिक्षणमंत्र्यांनी दिली.
या प्रकरणातील पुढील कार्यवाहीसाठी केंद्र शासन आणि राष्ट्रीय शिक्षक शिक्षण परिषदेकडून (NCTE) मार्गदर्शन मागवण्यात आले आहे.
राज्य शासनाने सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाविरुद्ध पुनर्विलोकन याचिका दाखल करण्यासाठी विधि व न्याय विभागाकडे प्रस्ताव पाठवला होता, परंतु त्या विभागाने सदर प्रकरण पुनर्विलोकन याचिका दाखल करण्यास योग्य नसल्याचा अभिप्राय दिला आहे.
एकंदरीत, Teacher TET Exam उत्तीर्ण होणे आता राज्यातील बहुतांश कार्यरत शिक्षकांसाठी अनिवार्य झाले असून, या नियमांची अंमलबजावणी करताना शिक्षकांच्या समस्या आणि मागण्यांचा विचार करून शासन योग्य तो मार्ग काढण्याचा प्रयत्न करत आहे.
अधिक माहितीसाठी : Teacher TET Exam संदर्भात उपस्थित तारांकित प्रश्नाचे उत्तर पीडीएफ येथे डाउनलोड करा
