NPS UPS Update 2026: राष्ट्रीय निवृत्तीवेतन प्रणाली (NPS) आणि एकीकृत निवृत्तीवेतन योजना (UPS) अंतर्गत राज्यातील शासकीय अधिकारी व कर्मचाऱ्यांच्या मासिक अंशदानाची रक्कम वेळेत PRAN खात्यात जमा व्हावी यासाठी, वित्त विभागाने महत्त्वाचे शासन परिपत्रक जारी केले आहे. या परिपत्रकानुसार प्रत्येक महिन्याच्या शेवटच्या कामकाजाच्या दिवशी कर्मचाऱ्यांच्या PRAN खात्यात अंशदान जमा होईल, यासाठी सुधारित कालबद्ध कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.
Table of Contents
सुधारित कालबद्ध कार्यपद्धती निश्चित करण्याचा निर्णय का घेतला?
राज्य शासनाने 1 नोव्हेंबर 2005 रोजी किंवा त्यानंतर नियुक्त झालेल्या कर्मचाऱ्यांसाठी अंशदानाधारित निवृत्तीवेतन योजना लागू केली होती. त्यानंतर 1 एप्रिल 2015 पासून राष्ट्रीय निवृत्तीवेतन प्रणाली (NPS) राज्यातील शासकीय कर्मचाऱ्यांना लागू करण्यात आली. अलीकडेच केंद्र शासनाने जाहीर केलेली एकीकृत निवृत्तीवेतन योजना (UPS) राज्यातील कर्मचाऱ्यांना लागू करण्यासही मान्यता देण्यात आली आहे.
मात्र अनेक वेळा कर्मचाऱ्यांच्या मासिक अंशदानाच्या रकमा PRAN खात्यात जमा होण्यास विलंब होत असल्याचे निदर्शनास आले होते. यामुळे अंशदानाची प्रक्रिया अधिक वेगवान आणि पारदर्शक करण्यासाठी शासनाने नवीन कालमर्यादा निश्चित केल्या आहेत.
नवीन कार्यपद्धतीनुसार महत्त्वाच्या कालमर्यादा
वित्त विभागाने आहरण व संवितरण अधिकारी (DDO), कोषागार अधिकारी आणि संबंधित कार्यालयांसाठी पुढील कालमर्यादा निश्चित केल्या आहेत.
1) वेतन देयके सादर करण्याची अंतिम मुदत
राष्ट्रीय निवृत्तीवेतन प्रणाली (NPS) किंवा एकीकृत निवृत्तीवेतन योजना (UPS) अंतर्गत समाविष्ट असलेल्या अधिकारी व कर्मचाऱ्यांची वेतन देयके संबंधित कोषागार कार्यालयात प्रत्येक महिन्याच्या 20 तारखेपर्यंत किंवा त्यापूर्वी सादर करावी लागतील.
2) वेतन देयके मंजूर करण्याची मुदत
कोषागार कार्यालयांनी संबंधित वेतन देयके प्राधान्याने मंजूर करून ई-कुबेर प्रणालीद्वारे कर्मचाऱ्यांच्या बँक खात्यात पुढील महिन्याच्या 1 तारखेला जमा होण्यासाठी आवश्यक प्रक्रिया 22 तारखेपर्यंत पूर्ण करावी लागेल.
3) नियोक्त्याच्या अंशदानाची प्रक्रिया
NPS अंतर्गत 14 टक्के आणि UPS अंतर्गत 10 टक्के नियोक्ता अंशदानासाठी आवश्यक ई-देयक तयार करून त्यास मंजुरी देण्याची प्रक्रिया 24 तारखेपर्यंत पूर्ण करावी लागेल.
4) SCF फाईल अपलोड
कर्मचारी आणि नियोक्त्याच्या अंशदानासंदर्भातील Subscriber Contribution File (SCF) तयार करून CRA-NPSCAN प्रणालीमध्ये अपलोड करण्याची प्रक्रिया 25 तारखेपर्यंत पूर्ण करावी लागेल.
5) अंशदानासाठी ई-देयक तयार करणे
कर्मचारी आणि नियोक्ता यांच्या एकत्रित अंशदानाच्या रकमेसाठी ई-देयक तयार करून मंजुरी देण्याची प्रक्रिया 29 किंवा 30 तारखेपर्यंत पूर्ण करावी लागेल. NPS मध्ये हे एकूण अंशदान 24 टक्के तर UPS मध्ये 20 टक्के असेल.
6) PRAN खात्यात रक्कम जमा
सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे अंशदानाची रक्कम कोषागारातील DDO खात्यात न ठेवता ती थेट ई-कुबेर प्रणालीद्वारे Trustee Bank कडे वर्ग करण्यात येणार आहे. ही प्रक्रिया प्रत्येक महिन्याच्या शेवटच्या कामकाजाच्या दिवशी पूर्ण केली जाणार आहे.
सेवार्थ आणि TreasuryNet प्रणालीत बदल
शासनाने स्पष्ट केले आहे की या सुधारित प्रक्रियेसाठी TreasuryNet आणि सेवार्थ (Sevaarth) प्रणालीमध्ये आवश्यक तांत्रिक बदल करण्यात आले आहेत. त्यामुळे वेतन देयके, ई-व्हाउचर, नियोक्त्याचे अंशदान तसेच कर्मचारी अंशदानाशी संबंधित प्रक्रिया आता अधिक सुलभ आणि कालबद्ध पद्धतीने पार पडणार आहेत.
कर्मचाऱ्यांना काय फायदा होणार?
या नवीन कार्यपद्धतीमुळे PRAN खात्यात अंशदान वेळेत जमा होईल, अंशदान जमा होण्यास होणारा विलंब कमी होणार आहे. तसेच NPS आणि UPS खात्यांची नियमितता राखली जाणार असून, निवृत्तीवेतन निधी व्यवस्थापन अधिक पारदर्शक होईल आणि कर्मचारी व नियोक्ता अंशदानाच्या नोंदी वेळेवर उपलब्ध होतील.
वित्त विभागाने सर्व आहरण व संवितरण अधिकारी, जिल्हा कोषागार अधिकारी तसेच लेखा अधिकाऱ्यांना सुधारित कार्यपद्धतीनुसार आवश्यक कार्यवाही करण्याचे निर्देश दिले आहेत. संबंधित अधिकाऱ्यांनी प्रत्येक महिन्याच्या शेवटच्या कामकाजाच्या दिवशी कर्मचाऱ्यांच्या PRAN खात्यात अंशदान जमा होईल याची खात्री करावी, असे परिपत्रकात नमूद करण्यात आले आहे.
शासन निर्णय पीडीएफ डाउनलोड
| NPS-UPS अंशदानाबाबत | वित्त विभागाने महत्त्वाचे शासन परिपत्रक |
