Anshkaleen Nideshak Niyukti New Rules महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाने स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधील उच्च प्राथमिक शाळांमध्ये (इयत्ता ६ वी ते ८ वी) अंशकालीन निदेशकांच्या नियुक्तीसाठी सुधारित धोरण निश्चित केले आहे. या संदर्भात महाराष्ट्र शासनाने एक महत्त्वाचा शासन निर्णय जारी केला आहे.
अंशकालीन निदेशक नियुक्ती शासन निर्णय
पार्श्वभूमी: बालकांचा मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार अधिनियम, २००९ (RTE Act, २००९) नुसार, १०० पेक्षा जास्त विद्यार्थी पटसंख्या असलेल्या उच्च प्राथमिक शाळांमध्ये कला शिक्षण, शारीरिक शिक्षण व आरोग्य, आणि कार्यशिक्षण (कार्यानुभव) या विषयांसाठी अंशकालीन निदेशकांची नियुक्ती करण्याची तरतूद आहे.
यासंदर्भात अनेक न्यायालयीन याचिका आणि शासन निर्णयांचा अभ्यास करून, आता एक नवीन आणि सुधारित धोरण लागू करण्यात आले आहे.
नवीन धोरणातील प्रमुख मुद्दे:
कायम संवर्ग: अंशकालीन निदेशकांचे पद हे आता कायम संवर्ग म्हणून निश्चित करण्यात आले आहे. मात्र, या पदावर कार्यरत व्यक्ती कायमस्वरूपी सरकारी सेवेत रुजू होणार नाहीत आणि त्यांना नियमित सेवेचे कोणतेही लाभ मिळणार नाहीत.
पदांची संख्या: इयत्ता ६ वी ते ८ वी मधील किमान १०० किंवा त्यापेक्षा जास्त आधार वैध विद्यार्थी संख्या असलेल्या शाळांमध्ये प्रत्येकी ३ अंशकालीन निदेशकांची (कला, क्रीडा, कार्यानुभव) पदे निर्धारित केली जातील. ही पदे दरवर्षी ३० सप्टेंबर रोजीच्या विद्यार्थी संख्येनुसार निश्चित केली जातील.
अनुभवास प्राधान्य: नियुक्ती करताना, पूर्वी काम केलेल्या अंशकालीन निदेशकांना त्यांच्या कामाच्या कालावधीनुसार/अनुभवानुसार प्राधान्य दिले जाईल. जास्त अनुभव असलेल्या उमेदवाराची निवड केली जाईल आणि केंद्रस्तरावर जेष्ठता यादी तयार केली जाईल.
मानधन:
- अंशकालीन निदेशकांना ४८ तासिकांच्या अध्यापनासाठी दरमहा रु. १२,०००/- मानधन मिळेल.
- ४८ तासिकांपेक्षा अधिक काम केल्यास त्यांना रु. २००/- प्रति तासिका दराने जास्तीत जास्त रु. १८,०००/- पर्यंत मानधन दिले जाईल.
- कार्यानुभव विषयासाठी आठवड्यात २४ तासिका असल्याने, उर्वरित २४ तासिका १०० पेक्षा जास्त पटसंख्या असलेल्या जवळच्या शाळेत दिल्या जातील.
- जर अंशकालीन निदेशकांनी ४८ तासिका पूर्ण केल्या नाहीत, तर त्यांना पूर्ण केलेल्या तासिकांसाठी रु. २५०/- प्रति तासिका दराने मानधन मिळेल.
- पॅनलमध्ये अंशकालीन निदेशक उपलब्ध नसल्यास, शालेय व्यवस्थापन समिती इतर तज्ञांची सेवा रु. २००/- प्रति तासिका दराने घेऊ शकेल.
वयोमर्यादा: नव्याने नियुक्त होणाऱ्या उमेदवारांसाठी किमान वयोमर्यादा १८ वर्षे राहील, आणि ते ५८ वर्षांपर्यंत कार्यरत राहतील.
नियुक्ती प्रक्रिया: संबंधित शाळा व्यवस्थापन समितीने दरवर्षी २० मे पूर्वी जाहिरात देऊन अर्ज मागवावेत. उमेदवारांची १०० गुणांची मुलाखत घेऊन निवड केली जाईल.
पुनर्नियुक्ती: शैक्षणिक वर्ष २०२४-२५ मध्ये कार्यरत असलेल्या आणि २०२५-२६ मध्ये १०० किंवा अधिक पटसंख्या असलेल्या शाळांमधील अंशकालीन निदेशकांना पुनर्नियुक्ती दिली जाईल.
स्थलांतर: जर एखाद्या शाळेतील पटसंख्या १०० पेक्षा कमी झाली आणि अंशकालीन निदेशकाचे पद रद्द झाले, तर त्यांना त्याच केंद्रातील किंवा जवळच्या केंद्रातील इतर शाळेत उपलब्धतेनुसार नियुक्त केले जाईल. जिल्ह्यात कोठेही पद उपलब्ध नसल्यास सेवा समाप्त होईल.
अतिथी निदेशकांची पदे रद्द: १ सप्टेंबर २०१७ च्या शासन निर्णयानुसार निर्माण केलेली अतिथी निदेशकांची सर्व पदे रद्द करण्यात येत आहेत.
हा शासन निर्णय महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर (www.maharashtra.gov.in) उपलब्ध आहे. शासन निर्णय येथे डाउनलोड करा.
