राज्यातील विद्यार्थ्यांपर्यंत शासनाच्या योजना प्रभावीपणे पोहोचाव्यात यासाठी शाळांमध्ये प्रमुख 5 ते 6 योजनांची ठळक माहिती देणारे फलक लावावेत, असे निर्देश शालेय शिक्षण मंत्री दादाजी भुसे (Dadaji Bhuse) यांनी दिले आहेत. मंत्रालयात झालेल्या आढावा बैठकीत त्यांनी शालेय शिक्षण विभागाला स्पष्ट सूचना देत विद्यार्थ्यांचे आधार प्रमाणीकरण तातडीने पूर्ण करण्यावरही भर दिला.
ही भूमिका राज्यातील (Shaley Shikshan Yojana Maharashtra) अधिक परिणामकारक करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाची मानली जात आहे.
5 ते 6 योजनांचे फलक शाळांमध्ये अनिवार्य – शालेय शिक्षण मंत्री दादाजी भुसे यांचे निर्देश
महाराष्ट्र शासनाच्या वतीने शालेय विद्यार्थ्यांसाठी विविध कल्याणकारी योजना राबविल्या जातात. मात्र, पुरेशा माहितीअभावी आणि जनजागृतीच्या अभावामुळे अनेक विद्यार्थी तसेच त्यांचे पालक या हक्काच्या लाभांपासून वंचित राहतात. हीच बाब गांभीर्याने घेत, आता राज्यातील प्रत्येक शाळेत विद्यार्थ्यांसाठी असलेल्या प्रमुख पाच ते सहा योजनांची सविस्तर माहिती देणारे फलक दर्शनी भागात लावण्याचे स्पष्ट निर्देश शालेय शिक्षण मंत्री दादाजी भुसे यांनी दिले आहेत.
मंत्रालयात नुकत्याच पार पडलेल्या शालेय शिक्षण विभागाच्या आढावा बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला. या बैठकीला शालेय शिक्षण विभागाचे प्रधान सचिव रणजीतसिंग देओल, शिक्षण आयुक्त सचिंद्र प्रताप सिंह, महाराष्ट्र राज्य परीक्षा मंडळाचे अध्यक्ष नंदकुमार बेडसे यांच्यासह अनेक वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले बालसंगोपन योजना आणि इतर महत्त्वाचे लाभ
या आढावा बैठकीत प्रामुख्याने क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले बालसंगोपन योजना या अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाच्या योजनेवर भर देण्यात आला. या (Bal Sangopan Yojana) च्या माध्यमातून समाजातील अत्यंत वंचित घटकातील मुलांना मोठा आधार मिळतो. या योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत.
- लाभार्थी: अनाथ विद्यार्थी, ज्यांचे दोन्ही पालक अपंग आहेत अशी मुले, आणि पॉक्सो (POCSO) कायद्यांतर्गत पीडित विद्यार्थी.
- आर्थिक मदत: अशा विद्यार्थ्यांना त्यांचे शिक्षण सुरळीत चालू ठेवण्यासाठी दरमहा २,२५० रुपये शिष्यवृत्ती दिली जाते.
- अंमलबजावणी: महिला व बालकल्याण विभागामार्फत नियुक्त केलेल्या संस्थांनी अशा गरजू बालकांचा शोध घेऊन त्यांची परिपूर्ण माहिती शासनाला देणे अपेक्षित आहे. या संपूर्ण प्रक्रियेवर जिल्हा न्यायाधीशांच्या अध्यक्षतेखालील समितीकडून लक्ष ठेवले जाते.
क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले बाल संगोपन योजनेची संपूर्ण माहिती वाचा
तसेच, कोरोना महामारीच्या काळात ज्या विद्यार्थ्यांच्या डोक्यावरील पालकांचे छत्र हरपले, अशा ‘एकल पालक’ असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी सुरू करण्यात आलेली विशेष मदत योजना आता शासनाने नियमित स्वरूपात सुरू ठेवली आहे. गरजू विद्यार्थ्यांना (Shaley Shikshan Yojana Maharashtra) च्या माध्यमातून मुख्य प्रवाहात टिकवून ठेवण्यासाठी हा निर्णय दिलासादायक आहे.
विद्यार्थ्यांचे आधार प्रमाणीकरण (Aadhaar Authentication) गतीमान करण्याच्या सूचना
योजनांचा लाभ थेट आणि योग्य विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी विद्यार्थ्यांची ओळख निश्चित असणे आवश्यक आहे. यासाठी राज्यातील सर्व अनुदानित आणि विनाअनुदानित शाळांमधील विद्यार्थ्यांचे आधार क्रमांक नोंदणी आणि प्रमाणीकरण होणे अत्यंत गरजेचे आहे.
सध्या राज्यातील एकूण २,१५,३४,१९९ विद्यार्थ्यांपैकी जवळपास १०,४५,१२५ विद्यार्थ्यांचे आधार प्रमाणीकरण होणे अद्याप बाकी आहे. उर्वरित विद्यार्थ्यांचे प्रमाणीकरण लवकरात लवकर पूर्ण करण्यासाठी शिक्षण विभागाने तातडीने कार्यवाही करावी, अशा कडक सूचनाही मंत्री दादाजी भुसे यांनी अधिकाऱ्यांना दिल्या आहेत.
